Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), insansız gemilerin uluslararası sulardaki güvenli seyrini düzenlemek amacıyla hazırlanan ilk kapsamlı kurallar bütününü onayladı. Şimdilik rehber niteliğindeki MASS Kodunun 2028’de zorunlu hale gelmesi bekleniyor.
Küresel deniz taşımacılığında insansız deniz araçlarının geleceğini şekillendirecek tarihi bir adım atıldı. Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) Deniz Güvenliği Komitesi, yıllar süren tartışmaların ve teknik geliştirme çalışmalarının ardından uluslararası ticarette kullanılacak insansız gemiler için temel otonom gemi standartları belirleyen Denizdeki Otonom Su Üstü Gemileri (MASS) Kodunu onayladı.
IMO’nun teknolojik gelişmeleri desteklerken deniz güvenliğini de en üst düzeyde tutmayı hedeflediği bu yeni kılavuz, otonom denizcilik alanında küresel çapta uygulanan ilk kurallar bütünü olma özelliğini taşıyor. Şimdilik tavsiye niteliğinde olan ve kesin metni önümüzdeki günlerde yayımlanacak kuralların, 2028 yılı itibarıyla denizcilik sektörü için yasal olarak zorunlu hale getirilmesi planlanıyor. Yetkililer, bu kodun yakın gelecekte insansız denizcilik operasyonlarının neye benzeyeceğine dair net bir çerçeve çizdiğini belirtiyor.
Kuralların merkezinde “güvenli seyir” ilkesi yer alıyor. Taslak metne göre, Denizde Çatışmayı Önleme Tüzüğü (COLREGS) kuralları otonom gemiler için yeniden yorumlanıyor. İnsan odaklı geleneksel gözcülük kavramının yerini, geminin kendi kendini yönlendirme sisteminin güvenli seyir için gerekli tüm bilgileri sürekli izlemesini şart koşan “durumsal farkındalık” zorunluluğu alıyor. İnsansız seyir sistemlerinin telsiz çağrılarını veya sesli uyarıları değerlendirmesi gibi daha karmaşık güvenlik standartları ise sistemlerin gelişmesiyle koda eklenecek.
Söz konusu kod, gemilerde bulunması gereken ekipmanlar için de köklü ve teknik açıdan zorlu değişiklikler öngörüyor. Mürettebatsız gemilerin acil durum müdahaleleri, yangın söndürme, su geçirmezlik, çekme ve bağlama gibi işlemleri otonom veya uzaktan yapabilmesi gerekecek.
Örneğin, demirleme vinçlerinin insan müdahalesi olmadan acil bir durumda çalışabilmesi veya çekme halatlarının dalgalı denizlerde personelsiz olarak ayarlanabilmesi şart koşuluyor. Sektör temsilcileri, bu zorlu mühendislik gereksinimlerini karşılamak için denizcilik tedarikçilerinin yürüteceği Ar-Ge çalışmalarının uzun yıllar devam edeceğini vurguluyor.
Benzer haberler:
IMO denizcilik emisyonları için kritik adım: Küresel uzlaşı yeniden başladı
IMO’dan Çağrı: Denizcilikte Cinsiyet Eşitliği Sözde Kalmamalı
