BRÜKSEL/LONDRA/OTTAWA, 5 Aralık (Reuters) – G7 ülkeleri ve Avrupa Birliği, Rusya’nın Ukrayna’daki savaşını finanse eden petrol gelirlerini azaltmak için mevcut fiyat sınırı mekanizmasını kaldırıp bunun yerine kapsamlı bir denizcilik hizmetleri yasağı getirilmesini görüşüyor. Konuya yakın altı kaynak, müzakerelerin sürdüğünü aktardı.
Rusya hâlihazırda petrolünün üçte birinden fazlasını Batılı tanker işletmecileri ve AB merkezli denizcilik hizmet sağlayıcıları üzerinden, büyük ölçüde Hindistan ve Çin’e sevk ediyor. Yasağın devreye alınması halinde, Yunanistan, Kıbrıs ve Malta merkezli tanker filoları tarafından yürütülen bu ticaret büyük ölçüde duracak.
Kalan üçte ikilik ihracat ise Batı denetimi dışında faaliyet gösteren, yaşlı ve mülkiyeti belirsiz gemilerden oluşan “karanlık/gölge filo” aracılığıyla yapılıyor. G7 ve AB’nin yasağı kabul etmesi durumunda Rusya’nın bu filoyu daha da büyütmekten başka seçeneği olmayacağı değerlendiriliyor.
Kaynakların üçü, söz konusu yasağın AB’nin 2026 başında açıklaması beklenen bir sonraki yaptırım paketinde yer alabileceğini belirtti. İki kaynak ise AB’nin, bu adımı atmadan önce daha geniş kapsamlı bir G7 mutabakatı görmek istediğini vurguladı.
İngiltere ve ABD’li yetkililerin öneriyi teknik G7 toplantılarında gündeme taşıdığı ifade ediliyor. ABD’nin nihai pozisyonu ise, Trump yönetiminin Ukrayna–Rusya barış görüşmelerinde uygulayacağı diplomatik baskı stratejisine göre şekillenecek.
2022’den bu yana G7 ve AB Rus petrol ithalatını neredeyse tamamen durdurmuş olsa da, yeni düzenleme ile sadece ticari ithalat değil, nakliye ve denizcilik hizmetleri alanında da Rus petrolüne yönelik işlemler tamamen engellenmiş olacak.
Rusya, fiyat sınırından kaçınmak amacıyla petrolünün büyük bölümünü kendi tanker filosuyla Asya’ya yönlendirdi. Bu gemilerin çoğu yaptırım altında, sigortasız ve uluslararası standartların dışında seyrediyor.
Biden yönetimi, Rusya’nın tanker filosuna daha fazla harcama yapmasının savaş için ayrılan bütçeyi zayıflatacağını savunurken; Trump yönetimi mekanizmaya daha mesafeli yaklaşmış, Eylül 2025’te İngiltere–AB–Kanada arasında varılan fiyat sınırının 60 dolardan 47,6 dolara düşürülmesi kararını desteklememişti.
Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi’nin ekim ayı analizine göre:
Lloyd’s List Intelligence verileri, Rusya, İran ve Venezuela kaynaklı yaptırım kapsamındaki petrolü taşıyan toplam 1.423 tanker bulunduğunu; bunların 921’inin ABD, İngiltere veya AB yaptırımlarına tabi olduğunu gösteriyor.
