Uluslararası Ulaştırma İşçileri Federasyonu (ITF), Ukrayna’nın Rusya’nın “gölge filosu” olarak tanımlanan bir tankere yönelik gerçekleştirdiği üçüncü deniz insansız hava aracı saldırısının ardından Karadeniz’de faaliyet gösteren ticari gemilere yönelik artan tehditleri sert bir dille kınadı. ITF, sivil denizcilerin hiçbir koşulda çatışmaların hedefi haline getirilmemesi gerektiğini vurguladı.
Ukrayna’nın münhasır ekonomik bölgesinden Novorossiysk Limanı’na doğru seyir halindeyken vurulan tanker, Ukrayna’ya ait deniz İHA’ları tarafından ağır hasar alarak kullanılamaz hale geldi. Söz konusu saldırının, son haftalarda Rusya’nın yaptırımları delmek amacıyla kullandığı öne sürülen gölge filoya yönelik üçüncü saldırı olduğu belirtiliyor. Olay, 28 ve 29 Kasım tarihlerinde Kairos ve Virat tankerlerine düzenlenen saldırıların ardından yaşandı.
ITF Denizciler Bölümü Başkan Yardımcısı ve Nautilus International Genel Sekreteri Mark Dickinson, yaptığı açıklamada denizcilerin savaşın bir parçası olarak görülmesini kesin bir dille reddetti. Dickinson, denizcilerin yalnızca işlerini yapan siviller olduğunu ve çoğu zaman son derece riskli koşullar altında çalıştıklarını ifade etti.
ITF, saldırıya uğrayan gemilerin yaptırımlardan kaçınma faaliyetleriyle veya daha geniş jeopolitik gerilimlerle ilişkilendirilebileceğini kabul ederken, gemilerde görev yapan sivil mürettebatın bu süreçlerin hiçbir parçası olmadığının altını çizdi. Açıklamada, mürettebatın büyük bölümünün düşük ücretlerle, sınırlı yasal korumalar altında ve çoğu zaman çok uluslu yapılar içinde çalıştığına dikkat çekildi.
Dickinson ayrıca, gemi sahiplerinin sıkça başvurduğu “kolaylık bayrağı” sisteminin denizcileri daha da savunmasız hale getirdiğini vurguladı. Bu sistem altında çalışan mürettebatın tehlikeli seferleri reddetme konusunda neredeyse hiçbir gerçek güce sahip olmadığını, geminin rotası ve karşılaşabileceği riskler hakkında yeterli bilgiye erişemediğini belirtti.
Rusya-Ukrayna savaşının başlamasından bu yana Karadeniz, ticari denizcilik açısından yüksek riskli bir bölgeye dönüşmüş durumda. Sivil gemiler; mayınlar, insansız hava araçları ve füze saldırıları gibi sürekli ve somut tehditlerle karşı karşıya kalıyor. Bu durum, bölgeye yönelik seferlerde savaş sigortası maliyetlerinin keskin şekilde artmasına yol açtı.
Öte yandan Kremlin, saldırılara sert söylemlerle karşılık verirken, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin Ukrayna’nın altyapı ve deniz hedeflerine yönelik saldırıların yoğunlaşabileceği uyarısında bulundu.
Genellikle yaşlı tankerlerden oluşan, sahiplik ve işletme yapıları net olmayan gölge filo, Rusya’nın petrol ihracatına yönelik Batı yaptırımlarını aşma çabalarının merkezinde yer alıyor. Ukrayna’nın bu gemileri hedef alması, Moskova’nın savaş ekonomisine baskı uygulamayı amaçlayan stratejik bir hamle olarak değerlendiriliyor.
ITF, çatışmaya taraf olan tüm aktörlere uluslararası insani hukuk ve denizcilik hukukuna uyma, gerilimi tırmandırmaktan kaçınma ve sivil denizcilerin güvenliğini sağlamak için gerekli tüm önlemleri alma çağrısını yineledi. Federasyon, Karadeniz’de veya çatışmalardan etkilenen diğer deniz alanlarında görev yapan denizcilere destek vermeye hazır olduğunu da açıkladı.
