Regülasyonlardan Stratejik Avantaja

Kenan ŞENGÜN – Enerji Verimliliği Enspektörü

Küresel ölçekte sıkılaşan denizcilik regülasyonları, enerji verimliliği ve emisyon yönetimini şirketler için stratejik bir yönetim alanı haline getiriyor. Medlog Gemicilik, bu dönüşümü bütüncül bir yönetim modeliyle ele alarak emisyonları kontrol altına almayı, mali yükleri azaltmayı ve sürdürülebilir büyüme için uzun vadeli bir yol haritası oluşturmayı hedefliyor.

Enerji Verimliliği ve Sürdürülebilirlik: Dün, Bugün ve Gelecek

Denizcilik sektöründe sera gazı emisyonlarının azaltılması, enerji verimliliği yönetimi ve sürdürülebilirlik kavramları, geçmişten günümüze giderek daha somut ve bağlayıcı düzenlemelerle şekillendirildi. Bu süreci kronolojik olarak değerlendirmek gerekirse:

2013 yılında yürürlüğe giren Gemilerde Enerji Verimliliği Endeksi (EEDI) düzenlemesi yalnızca yeni inşa gemileri kapsadığı için, mevcut gemilerin işletilmesi sürecinde etkileri sınırlı düzeyde hissedildi.

2018 yılında, Avrupa Birliği sularında sefer yapan gemiler için geçerli olan EU MRV (Monitoring, Reporting and Verification) düzenlemesiyle birlikte, gemilerin sefer verilerinin yıl sonu raporlama ve doğrulama süreçleriyle sistematik olarak toplanması dönemi başladı.

Bu süreci 2019 yılında, IMO DCS kapsamında tüm gemilerin seferlerine ilişkin veri toplama ve doğrulama zorunluluğu izledi.

2023 yılına kadar mevcut düzenlemeler küçük değişikliklerle devam etti; söz konusu bu dönemde pek çok denizcilik şirketinde raporlama ve doğrulama süreçleri, ofis bünyesindeki Enspektör, DPA veya benzeri pozisyonlardaki personele ek sorumluluk olarak aktarıldı ya da tamamen dış firmalar aracılığıyla yürütüldü.

2023 Sonrası: Ek Sorumluluktan Asli Sorumluluğa Geçiş

2023 yılı itibarıyla yürürlüğe giren yeni düzenlemeler, enerji verimliliği ve emisyon yönetimini artık tali değil asli bir sorumluluk alanı haline getirmiş durumda. Bu öngörü doğrultusunda Teknik Müdür tarafından Medlog Gemicilik bünyesinde yürürlükteki yönetmeliklerin takibi, uygulanması, raporlanması, doğrulanması ve tüm yükümlülüklerin yerine getirilmesinden sorumlu Enerji Verimliliği Departmanı kuruldu.

Bu kapsamda devreye giren başlıca düzenlemeler şöyle:

• 2023 yılında yürürlüğe giren EEXI (Energy Efficiency Existing Ship Index) ile mevcut gemiler için ana makine güç limitlemesi zorunlu hale geldi.
• Aynı yıl uygulamaya alınan CII (Carbon Intensity Indicator) düzenlemesi, gemilerin verimli işletilmesini zorunlu kıldı ve düşük performans gösteren gemiler için yaptırımlar uygulanmaya başlandı.
• 2024 itibarıyla, Avrupa Birliği sularında sefer yapan gemiler için EU ETS (Emissions Trading System) kapsamında; karbondioksit, metan ve nitröz oksit emisyonlarına bağlı ciddi maddi yükümlülükler getirildi. Bu sistem ticareti kısıtlamamakla birlikte önemli finansal etkiler yarattı.
• 2025 yılında yürürlüğe giren FuelEU Maritime düzenlemesi ise, enerji başına sera gazı emisyonlarını esas alarak hesaplama yapıyor; yıllar içinde artan yaptırımlarla gemi ve şirketleri alternatif yakıtlara yönlendiriyor.

Medlog Gemicilik Enerji Verimliliği Departmanı’nın Çalışma Alanları

Yukarıda özetlenen tüm düzenlemelere tam uyum sağlanması amacıyla Medlog Gemicilik Enerji Verimliliği Departmanı tarafından;

• Yürürlükteki tüm düzenlemeler detaylı şekilde analiz ediliyor ve tam uyum için gerekli çalışmalar yürütülüyor.
• Mevcut düzenlemelerin ilerleyen yıllarda artacak yaptırımlarına yönelik hazırlık planlamaları yapılıyor.
• Henüz yürürlüğe girmemiş düzenlemeler için ön araştırma ve hazırlık çalışmaları sürdürülüyor.
• Tüm gemilerin EEXI hesaplamaları yapılarak teknik dosyaları hazırlanıyor; limitleme gerektiren gemilerde şaft gücü veya mekanik makine gücü limitlemeleri uygulanıyor.
• EU MRV ve IMO DCS kapsamında sefer verileri günlük olarak tutuluyor, doğrulanıyor ve yıl sonunda onaylayıcı kuruluşlara sunularak sertifikasyon süreçleri tamamlanıyor.
• Günlük ve yılbaşından bugüne (YTD) CII sınıfı takip edilerek SEEMP Part III’te belirtilen önlemler uygulanıyor; beklenmeyen sapmalar analiz edilerek düzeltici faaliyetler hızla devreye alınıyor.
• Yıl sonu simülasyonlarıyla ek önlemler planlanıyor ve tüm paydaşlara raporlanıyor.
• EU ETS ve FuelEU Maritime kapsamındaki maddi yükümlülükler günlük ve YTD bazda hesaplanarak şirket içinde ve kiracı MSC ile paylaşılıp, mutabakat sağlanıyor.
• Enerji verimliliğini artırmaya, sera gazı emisyonlarını azaltmaya ve mali yükleri minimize etmeye yönelik uygulama ve projelerle sürdürülebilirlik hedefleri daha ileri aşamaya taşınıyor.

Verimlilik Artırıcı Uygulamalar

Medlog Gemicilik filosunda uygulanan başlıca operasyonel iyileştirmeler ise şöyle:

• Sefer, rota ve trim optimizasyonları ile liman ve bekleme sürelerinin minimize edilmesi
• Ana makine, dizel jeneratör ve kazan performanslarının izlenerek optimal güç–tüketim dengesinin sağlanması
• Enerji sınıfı yüksek tüketicilerin tercih edilmesi
• Gereksiz enerji üretiminin önlenmesi ve tüm tüketicilerin ihtiyaç kadar çalıştırılması
• Liman periyotlarında baca kazanı sirkülasyon pompalarının durdurulması
• Kazan dump kondenserlerinin limanlarda kapalı tutulması
• Gereksiz tank ve bölgelerde ısıtmanın kapatılması
• Liman pompalarının etkin kullanımı veya ana deniz suyu pompa çıkış valflerinin kısılması
• Shaft jeneratörü bulunan gemilerde emniyetli seyir bölgelerinde aktif kullanım
• Dizel jeneratörlerin %60–%85 yük aralığında çalıştırılması
• Yakıt kaçaklarının sıkı takibi
• Separatör kondisyonlarının ve sludge miktarının kontrolü
• Yakıt verimliliğini artırıcı katkı maddelerinin kullanımı

Verimlilik Artırıcı Projeler ve Yatırımlar

Operasyonel uygulamalara ek olarak yürütülen başlıca projeler ise şunlar:

• Propeller optimizasyon çalışmaları kapsamında 1 gemide Ocak 2026’da pervane değişimi, diğer gemilerde ise 2026–2027 döneminde planlanan değişimler
• 2 gemi için Carbon Capture and Storage (CCS) projelerinin fayda/maliyet analizleri sonrası ileri tarihe ertelenmesi
• 1 gemide Shore Power Connection Supply projesinin tamamlanması, diğer gemilerde kurulum süreçlerinin devam etmesi
• 1 gemide LT ve SW pompaları için frekans konvertörlü devir kontrol sistemi geliştirilmesi
• 6 gemide Micro Boiler, 4 gemide E-Power Pack projelerinin analiz sonrası beklemeye alınması
• Tersane periyotlarında silikon boya uygulamalarıyla sürtünme kayıplarının azaltılması
• Karina kirliliğinin analiz edilerek gerekli durumlarda temizlik yapılması
• Yeşil ve dijital dönüşüm projelerinin yakından takip edilmesi
• Avrupa bankaları tarafından sağlanan finansman ve teşvik modellerinin incelenmesi
• Alternatif yakıt teknolojileri için kapsamlı fayda/maliyet analizleri yapılması

2025 ve Sonrası: Merkezi Planlama ile Uyumun Yönetimi

2025 yılında yürürlüğe giren EU ETS ve FuelEU Maritime Banking, Borrowing ve Pooling mekanizmalarının etkin yönetimi amacıyla, Cenevre merkezli; Türkiye, İtalya, Hollanda ve Güney Kıbrıs’taki MSC grup şirketleri temsilcilerinden oluşan bir ekip kuruldu.

Bu ekip tarafından yıl içinde Avrupa bölgesi uğrağı bulunan 675 geminin takibi ve planlaması üstlenildi; 2025 yıl başından itibaren yaklaşık 70 gemide LNG ve BioLNG yakıt kullanımı planlanarak FuelEU GHG Intensity Indicator değeri hedeflenen 89,34 seviyesine çekildi. Böylece son derece yüksek FuelEU ceza yükümlülüklerinin önüne geçildi.

Sonuç

Bu tablo açıkça göstermektedir ki, denizcilikte dönüşüm ve regülasyonlara uyum; iyi bir planlama, güçlü bir organizasyon ve disiplinli bir yönetim modeli gerektirmektedir. Ve doğru yönetilen bu süreçler sayesinde şirketler, cezalar için ayrılacak kaynakları kendi dönüşümleri ve sürdürülebilir gelecekleri için kullanabileceklerdir.