Türkiye’nin stratejik konumu, denizcilikte güçlü ve güvenilir acenteleri öne çıkarıyor. CELESTIAL Gemi Acenteliği ve Denizcilik Hizmetleri A.Ş. de kısa sürede kurduğu hizmet ağı ve uluslararası vizyonuyla dikkat çekiyor. Türk Boğazları’ndan tersane operasyonlarına kadar geniş bir alanda faaliyet gösteren şirket, müşteri odaklı yaklaşımıyla sektörde fark yaratıyor. Biz de CELESTIAL’in kuruluş hikâyesini ve gelecek planlarını kurucusu Ali Aktoprak’tan dinledik.
CELESTIAL Gemi Acenteliği’nin kuruluş hikâyesini ve bugüne kadarki büyüme sürecini paylaşır mısınız?
CELESTIAL’in kuruluşu, limandaki görevimden ayrıldığım döneme denk geldi. O sırada büyük kızım LGS’ye hazırlanıyordu ve eğitimine Çanakkale’de devam etmek istedi. Ailece onun kararına saygı gösterip Çanakkale’de kalmaya karar verdik. Birkaç ay dinlenmeyi planlasam da işkolik yapım buna izin vermedi ve Aralık 2021’de CELESTIAL’i kurarak denizcilik faaliyetlerime yeniden başladım. Kısa sürede eski bağlantılarımdan geri dönüşler almaya başladım. Başlangıçta sadece boğaz acenteliği hizmeti verirken, zamanla tersane acenteliğine de yöneldik. İzmir ve İskenderun’da şubeler açtık; Tuzla ve Yalova tersanelerinde irtibat ofisleri kurduk. Ekibimizi genişlettik, yurt dışı fuarlara katıldık ve Uzak Doğu ile Avrupa’da temsilcilikler oluşturduk. “No Limit for Better” sloganımız, hizmet anlayışımızı en iyi şekilde yansıtıyor.
1993 yılında, henüz 20 yaşındayken Efe Gemicilik ve Kumanyacılık Ltd. Şti.’nde işe başladım ve bu vesileyle denizcilik sektörüyle tanıştım. Kısa sürede şirkete ortak olma fırsatı yakaladım. Şirketimizi büyüttükten sonra kumanyacılıktan ayrılarak gemi acenteliğine yöneldik. 1997 yılında Efe Gemicilik’teki hisselerimi devrederek, Güllük merkezli Asin Gemi Acenteliği Tic. Ltd. Şti.’ni kurdum. Burada, Güllük Limanı’ndan ihraç edilen feldspat yüküne brokerlik yaparak gemi bağladım ve aynı zamanda bu gemilere acentelik hizmeti verdim. Bölgedeki ihracatçıları bir araya getirerek Labranda Liman İşletmeleri A.Ş.’nin kuruluşuna öncülük ettim. Bu süreçte gemi kiralama faaliyetleriyle kiracılık alanında önemli tecrübeler edindim.
2001 yılında eğitim amacıyla Avustralya’ya gittim. 2002’de Türkiye’ye döndüğümde Egetrans Denizcilik Ltd. Şti.’ni kurarak hem kiralama ve brokerlik hem de acentelik hizmetleri sundum. 2003’te Kaltun Madencilik A.Ş. için iki adet kuru yük gemisinin alımı kararlaştırıldı ve bu kapsamda kurulan Karya Denizcilik A.Ş.’de operasyon müdürü olarak görev aldım. Bu süreç, gemi işletmeciliği konusunda önemli bir deneyim kazanmamı sağladı. 2004 yılında Gürbüz Madencilik A.Ş. ile ortak olarak Ataduru Denizcilik Ltd. Şti.’ni kurduk. Bir gemiyle başladığımız armatörlük faaliyetini 2012 yılına kadar 8 gemilik bir filoya ulaştırdık.
2012 yılında Çanakkale Liman İşletmesi A.Ş.’ye genel müdür olarak atandım ve İzmir’den Çanakkale’ye taşındım. Yaklaşık 10 yıl süren genel müdürlük görevim süresince limanın gelirlerini 6 katına ve çalışan sayısını da 3 katına çıkardık. 70 milyon Euroluk devasa bir bütçesi ve 160 kişiyi aşan çalışan sayısıyla Çanakkale’nin en büyük yatırımlarından biri olan Kepez Limanında genel müdürlük yapmak bana çok ciddi bir yöneticilik tecrübesi kazandırdı. Bu görevde birçok yeni projeye de imza attım. Örneğin, Çanakkale Boğazı’nda ilk kez deniz yakıtı (ihrakiye) depolama ve teslim lisansını aldık. Tüpraş’tan temin ettiğimiz yakıt, kara tanklarında depolanarak lisanslı barçlarla boğazın her iki ucundaki demir sahalarında ticari gemilere transit olarak teslim edildi. Türkiye’nin ilk yüzer LNG depolama ve gazlaştırma terminali olan ETKİ LNG/FSRU Terminali’nin sadece altı ayda hayata geçirilmesinde etkin rol aldım.
Ayrıca Kuveyt’te yürütülen 1,2 milyar dolarlık Al Mutlaa Şehri altyapı projesinde yaklaşık 4 milyon ton hammaddenin satın alınması ve deniz yoluyla taşınması sürecini bizzat yönettim. 2017-2021 yılları arasında London P&I Club’ta, kulüp bünyesindeki Türk armatörleri temsilen The Members’ Committee üyesi olarak görev yaptım. 2021 Eylül ayında limandaki görevimden ayrılarak CELESTIAL Gemi Acenteliği ve Denizcilik Hizmetleri A.Ş.’yi kurdum ve yeniden acentelik faaliyetlerine geri döndüm.
Şirketinizin sunduğu geniş hizmet portföyü hakkında bilgi verir misiniz? Liman acenteliği, koruyucu acentelik, tersane acenteliği, transit acentelik ve tank temizliği gibi başlıklarda ne tür hizmetler sunuyorsunuz?
Günümüzde liman acentelik hizmetleri genellikle yük sahiplerinin atadığı kiracı acenteler tarafından yürütülmektedir. Armatör acenteleri ise, gemilerin limandaki konaklamaları süresince armatör ve kaptana koruyucu acentelik hizmeti sunar. Armatörler, liman operasyonlarında acente atama yetkisini kiracılara devretmiş olsalar da, boğaz geçişi ya da tersane süreçleri gibi doğrudan kontrol ettikleri alanlarda tanıdıkları ve güvendikleri acentelerle çalışmayı tercih ederler. Biz de bu doğrultuda hizmet yelpazemizi çeşitlendirdik.
Tank temizliği hizmetimizi, yakın çalıştığımız tanker armatörlerinin ve işletmecilerinin tersane hazırlık süreçlerine destek olmak amacıyla başlattık. Türk tersanelerinde gemilerin gas free olarak girmesi zorunludur ve bu temizlik çoğu zaman gemi personelinin kapasitesini aşan bir iş yükü oluşturur. Böyle durumlarda, uzman temizlik ekiplerimiz ve gaz ölçüm uzmanlarımız Bozcaada ya da İstanbul demir sahasında gemilere yönlendirilerek tanklardaki yakıt slacının temizlenmesi ve gazdan arındırılması işlemini gerçekleştirir. Bu hizmetimiz hem operasyonel süreci kolaylaştırmakta hem de güvenli bir bakım-onarım zemini oluşturmaktadır.
Özellikle Türk Boğazları (Çanakkale ve İstanbul) geçiş acenteliğinde sizi öne çıkaran yönler nelerdir?
Daha önce de belirttiğim gibi, şirketimizin mottosu “No Limit for Better.” Bu anlayışla, her gemi için özel olarak atanan sorumlu personelimiz aracılığıyla tüm boğaz geçiş operasyonları titizlikle planlanır. Gemilerin geçişlerinin zamanında ve sorunsuz şekilde tamamlanabilmesi için gerekli tüm operasyonel detaylar (ikmal planlamaları, gemiye teslim edilecek yedek parçaların gümrük işlemleri, gemi personelinin havalimanından karşılanıp gemiye transferi vb.) önceden organize edilir. Amacımız, müşterilerimizin bizden kaynaklı hiçbir gecikme yaşamamasını sağlamak. “Zaman nakittir” anlayışıyla hareket ederek, her adımda zamanın verimli kullanılmasına öncelik veriyoruz. Bu yaklaşım, yalnızca müşteri memnuniyetini artırmakla kalmıyor; aynı zamanda tercih edilme sebeplerimizin başında geliyor.
Müşteri memnuniyetini sürdürülebilir kılmak adına uyguladığınız kalite politikalarınız nelerdir?
Müşteri memnuniyetini, sadece bir sonuç değil, operasyonel sürecin ayrılmaz bir parçası olarak görüyoruz. Tüm talepleri müşterilerimizin perspektifinden değerlendiriyor ve çözüm odaklı bir yaklaşım benimsiyoruz. Ekibimiz 7/24 esasına göre çalışmakta olup, hızlı ve doğru bilgi akışını sağlamak için kesintisiz hizmet sunmaktadır. Operasyonel süreçler-geminin gelişinden kalkışına kadar olan tüm aşamalar ile satın alma, muhasebe ve finans işlemleri dâhil kurumsal bir ERP sistemi üzerinden izlenmekte ve yönetilmektedir. Bu dijital altyapı sayesinde süreç takibi hem hatasız hem de yüksek hızda gerçekleştirilmekte, böylece müşteri memnuniyetinin sürdürülebilirliği güvence altına alınmaktadır.
Türk Boğazları’ndan geçişlerde yaşanan yasal ve operasyonel süreçler konusunda armatörleri bilgilendirmek adına nasıl bir destek sunuyorsunuz?
Türk Boğazları Yönetmeliği ve ilgili mevzuattaki güncellemeleri yakından takip ediyor ve bu değişiklikleri müşterilerimize düzenli olarak sirkülerler aracılığıyla iletiyoruz. Böylece, armatörler ve kaptanlar güncel kurallar hakkında önceden bilgi sahibi oluyor ve gerekli hazırlıkları zamanında yapabiliyorlar. Ayrıca, gemi kaptanlarına özel olarak hazırladığımız kontrol listeleri (checklist) ile boğaz geçişlerinden önce eksiklikler tespit edilip gideriliyor. Bu sistematik yaklaşım, hem operasyonel riskleri en aza indiriyor hem de geçişlerin gecikmesiz ve sorunsuz tamamlanmasını sağlıyor. Amacımız, hem gemi personelinin işini kolaylaştırmak hem de müşterilerimize zaman ve maliyet açısından avantaj sağlamak. Proaktif bir yaklaşım sergileyerek her aşamada güvenli ve planlı bir operasyon süreci sunuyoruz.
CELESTIAL olarak acil durumlarda (örneğin tıbbi tahliyeler, gemi arızaları, bürokratik gecikmeler) nasıl bir kriz yönetimi uyguluyorsunuz?
Gemilerimizin Türk karasularında bulunduğu süre boyunca, her biri için özel olarak atanmış bir acente sorumlumuz bulunmaktadır. Bu kişi, gemiden gelen her türlü acil çağrıya anında yanıt verir ve sahadaki destek organizasyonunu derhâl başlatır. Durumun niteliğine göre, ilgili kamu kurumları ve destek birimleriyle doğrudan iletişime geçilir. Gerekirse kriz masası oluşturularak sürecin etkin şekilde yönetilmesi sağlanır. Amacımız, acil durumlarda hızlı karar almak, doğru adımları atmak ve müşterilerimize güvenli bir çözüm sunmaktır. Yıllar içinde edindiğimiz saha tecrübesi ve kurumsal reflekslerimiz sayesinde krizleri başarıyla yönetiyor, gemi personeli ve armatörlerin güvenini pekiştiriyoruz.
Acentelik operasyonlarında teknoloji, dijital takip ve otomasyon sistemlerini ne ölçüde kullanıyorsunuz?
CELESTIAL olarak teknolojik altyapıya büyük önem veriyoruz. Tüm operasyonlarımızda güncel gemi takip sistemlerini ve sektöre özel acentelik uygulamalarını aktif olarak kullanıyoruz. Bu sistemler sayesinde gemi hareketleri anlık olarak izlenebiliyor, operasyonel planlamalar daha hızlı ve verimli şekilde yapılabiliyor. Ayrıca, ERP tabanlı kurumsal yazılımlarımız sayesinde; satın alma, muhasebe, raporlama ve operasyonel takip süreçleri dijital ortamda entegre biçimde yürütülüyor. Böylece hem personel verimliliği artıyor hem de müşterilerimize şeffaf ve zamanında bilgi akışı sağlanıyor. Bu dijitalleşme vizyonumuz, sadece iç süreçlerde değil, müşteri ilişkilerimizde de yüksek kalite standardını sürdürülebilir hâle getiriyor. Teknolojiyi bir araç değil, işimizin ayrılmaz bir parçası olarak görüyoruz.
CELESTIAL olarak Türkiye’nin denizcilik potansiyelini uluslararası platformlarda nasıl temsil ediyorsunuz?
Uluslararası denizcilik fuarlarına ve sektörel organizasyonlara en yüksek düzeyde katılım göstermeye özen gösteriyoruz. Bu etkinliklerde hem CELESTIAL’i hem de Türkiye’nin denizcilik kapasitesini tanıtma fırsatı buluyoruz. Ancak faaliyetlerimiz yalnızca fuar katılımlarıyla sınırlı değil; mevcut ve potansiyel müşterilerimizi bizzat yerinde ziyaret ederek doğrudan iletişim kurmayı da çok önemsiyoruz. Bu ziyaretler sayesinde, hem hizmet kabiliyetimizi hem de Türk limanlarının ve tersanelerinin sunduğu fırsatları yerinde anlatma şansı elde ediyoruz. Bu yaklaşım, Türkiye’nin denizcilik sektöründeki yetkinliğini ve altyapı gücünü küresel ölçekte daha görünür hâle getiriyor.
CELESTIAL’in geleceğe dair hedefleri nelerdir? Yeni yatırım, büyüme veya iş birliği planlarınız var mı?
CELESTIAL’i yalnızca acentelik hizmeti sunan bir yapıdan öteye taşıma vizyonuyla hareket ediyoruz. Bu kapsamda; brokerlik, gemi kiralama ve teknik işletmecilik gibi denizcilik sektörünün farklı alanlarında da faaliyet göstermek üzere stratejik çalışmalar yürütüyoruz. Hedefimiz, sektörün ihtiyaçlarına entegre çözümler sunan çok yönlü bir yapıya kavuşmak.
Rusya-Ukrayna savaşı öncesinde, Ukrayna’nın Odessa Limanı’nda kurduğumuz CELESTIAL Ukrayna iştirakimiz kısa sürede hızlı bir büyüme yakaladı. Türkiye’den Avrupa’nın iç bölgelerine kadar Tuna Nehri üzerinden yapılan ithalat ve ihracat taşımalarıyla ilgili gerçekleştirdiğimiz projeler sayesinde, Ukrayna devlet firmaları Ukrrichflot ve UDP’den önemli kontratlar aldık. Reni ve İzmail limanlarını, Köstence Limanı’na güçlü bir alternatif hâline getirdik. Ancak savaşın başlamasıyla birlikte, Ukrayna hükümetinin bu limanlar ve barçları yalnızca ülkenin dış dünyayla bağlantısını sürdürmek amacıyla kullanma kararı alması nedeniyle projelerimizi geçici olarak askıya almak zorunda kaldık.
En büyük temennimiz, bu insanlık dışı savaşın bir an önce sona ermesi ve Ukrayna’da hayatın normale dönmesidir. Savaş sonrasında ülkenin yeniden inşasında ve ticaret altyapısının yeniden yapılandırılmasında CELESTIAL olarak aktif rol almayı hedefliyoruz.
Acentelik hizmeti verirken iş ortaklarınıza sunduğunuz “koruyucu acentelik” modeli nasıl çalışıyor?
Koruyucu acentelik modeli, temelinde “güven” unsurunu barındırır. Armatörler, gemilerini emanet ettikleri acentelerinin liman operasyonlarını kendi adlarına denetlemesini ve kontrol etmesini ister. Genellikle yük sahipleri tarafından atanan kiracı acenteleri, yükleme ve boşaltma limanlarında gemilere hizmet verirken; armatörler, haklarının korunmasını sağlamak adına bir koruyucu acente görevlendirir. Kiracı acenteleri, teorik olarak geminin haklarını da savunmakla yükümlü olsalar da, bazı durumlarda kiracı talepleriyle gemi menfaatleri çelişebilir. Bu gibi durumlarda armatörler, kendi acenteleri aracılığıyla süreci izlemek ve gerektiğinde müdahale etmek isterler. Bizim koruyucu acente olarak görevimiz; armatörlerin haklarını korumak, süreci şeffaf biçimde takip etmek ve yasal zeminde çıkarlarını savunmaktır. Bu yaklaşım, iş ortaklarımızla kurduğumuz güvene dayalı ilişkilerin temelini oluşturmaktadır.
Tersane acenteliği hizmetinizden biraz daha detaylı bahsedebilir misiniz? Hangi tersanelerle çalışıyor ve ne tür armatörlere hitap ediyorsunuz?
Armatör ya da işletmeci firmaların tercih ettiği tüm Tuzla ve Yalova tersanelerinde acentelik hizmeti sunmaktayız. Bazı armatörler Türk tersaneleriyle daha önce doğrudan çalışmadıkları için, ilk temaslarını bizim aracılığımızla kurmayı tercih ediyorlar. Bu durum, kendilerini daha güvende hissetmelerini sağlıyor. Tanıdıkları ve güvendikleri bir acentenin süreci yönetmesi, gemilerini Türk tersanelerine göndermelerinde belirleyici rol oynuyor. Biz de bu süreçleri baştan sona takip ederek gemilerin tamir ve havuz işlemlerinin en hızlı ve maliyet açısından en verimli şekilde tamamlanması için aktif destek sağlıyoruz. Sürecin her aşamasında armatörlerin yanında yer alarak, güvenilir bir çözüm ortağı olmayı sürdürüyoruz.
Türkiye’nin farklı limanlarında verdiğiniz hizmet ağı müşterilerinize ne tür avantajlar sağlıyor?
Zonguldak’tan İskenderun’a kadar uzanan kıyı şeridimizde yer alan birçok limanda aktif olarak acentelik hizmeti veriyoruz. Bu bölgesel çeşitlilik sayesinde, farklı coğrafyalarda hizmet alan müşterilerimizin taleplerine daha hızlı, etkin ve yerinde çözümler sunabiliyoruz. Yerel ekiplerle kurduğumuz güçlü iletişim ağı ve saha deneyimimiz, operasyonların hızlı ve sorunsuz yürümesini sağlıyor. Bu yaygın hizmet ağı, müşteri portföyümüzün farklı ihtiyaçlarını karşılamada bize büyük esneklik kazandırıyor.
Uluslararası müşterilerinizin Türkiye’de karşılaştığı temel operasyonel zorluklar neler oluyor? Bu konularda onlara nasıl çözümler sunuyorsunuz?
Uluslararası müşterilerimizin Türk limanlarında, boğaz geçişlerinde ve tersanelerde karşılaştığı başlıca zorluklar; yerel mevzuat, uygulamalar ve bürokratik süreçlere yeterince hâkim olmamaktan kaynaklanmaktadır. Özellikle hızlı karar alınması gereken durumlarda bu bilgi eksikliği operasyonel aksamaları beraberinde getirebilir. Biz, saha tecrübemiz ve sektörel birikimimizle bu zorlukların önüne geçiyoruz. Müşterilerimize, sürecin her aşamasında rehberlik ediyor, karşılaştıkları sorunlara hızlı ve etkili çözümler üretiyoruz. Gerektiğinde sektöre özel uzman hukukçular ve danışmanlardan destek alarak, müşterilerimizin haklarını savunuyor ve olası maddi-manevi kayıpların önüne geçmek için proaktif adımlar atıyoruz. Bu sayede uluslararası paydaşlarımızın Türkiye’deki operasyonlarını güvenli, öngörülebilir ve sorunsuz hâle getiriyoruz. Amacımız, Türkiye’yi tercih eden her armatör için risksiz ve sorunsuz bir operasyon zemini oluşturmak.
Son olarak, okuyucularımıza veya sektördeki genç profesyonellere iletmek istediğiniz bir mesajınız var mı?
Acentelik, köklü bir geçmişe sahip olmasının yanı sıra, geleceği de son derece parlak olan bir meslektir. Ancak bu meslek, bilgi, disiplin ve sorumluluk duygusunun yanı sıra tutku gerektirir. Gençlerimizin bu mesleği tanıması ve sahiplenmesi, sektörümüzün sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşıyor. Eğitim kurumlarında denizcilik ve lojistik alanında kalifiye personel yetiştirilmesi, sadece sektör için değil, ülkemizin ekonomik gelişimi açısından da kritik bir gerekliliktir. Bu noktada, yabancı dil bilgisine sahip, deniz ticareti hukuku konusunda bilgi birikimi olan ve denizciliğe tutkuyla bağlı genç profesyonellere her türlü desteği sunmaya hazırız. Bizimle yol almak isteyen gençlere çağrımız şudur: Kendinize inanın, öğrenmeye açık olun, sorumluluk almaktan çekinmeyin. Çünkü denizcilik sektörü, emek veren herkese mutlaka karşılığını verir.
