İran’ın Basra Körfezi’ndeki enerji tesislerini hedef alma tehdidinin ardından, Katar’da bulunan dünyanın en büyük sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ihracat tesisi füze saldırısına uğradı. Tesisin ağır hasar aldığı bildirilirken, küresel arz krizi endişesiyle Brent petrolün varil fiyatı yüzde 8 artarak 111 doları aştı.
Küresel enerji tedarikinin can damarlarından biri olan Katar’daki LNG tesisi Ras Laffan Endüstriyel Şehri, Çarşamba günü geç saatlerde füzelerin hedefi oldu. Yetkililer, fırlatılan dört füzenin hava savunma sistemleri tarafından imha edildiğini ancak bir füzenin tesise isabet ederek “büyük çaplı hasara” yol açtığını açıkladı. Küresel LNG arzının yaklaşık beşte birini tek başına sağlayan tesisteki üretim, bu ayın başlarında gerçekleşen bir İHA saldırısının ardından halihazırda durdurulmuştu.
Bu saldırı, Orta Doğu’da petrol ve gaz altyapısını hedef alan şiddet dalgasının en kritik halkası olarak kayıtlara geçti. İsrail’in İran’a ait devasa Güney Pars gaz sahasını vurmasının ardından İran; Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki çeşitli enerji tesislerinin artık “meşru hedef” olduğunu ilan etmişti. Bu jeopolitik kaosun faturası piyasalara anında yansıdı. Çarşamba günü Londra’daki kapanışın ardından Brent petrol vadeli işlemleri, yüzde 8’e varan dev bir artışla varil başına 111,90 dolara fırladı.
Bölgedeki saldırılar Katar ile sınırlı kalmadı. Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı, doğu bölgesindeki bir LNG tesisi içini doğrudan hedef alan bir İHA saldırısını engellediklerini duyurdu. Aynı zamanda bir olayda balistik bir füzenin şarapnel parçaları başkent Riyad’ın güneyindeki bir rafinerinin yakınına düştü.
Devlet kontrolündeki QatarEnergy, saatler öncesinden tahliye edilen LNG tesisi içindeki tüm personelin güvende olduğunu duyurdu. Katar İçişleri Bakanlığı ise saldırı sonucu çıkan yangının kontrol altına alındığını belirtti.
Ancak diplomatik cephede sular durulmuyor. Katar Dışişleri Bakanlığı olayı “devletin egemenliğinin açık bir ihlali ve bölgenin istikrarına yönelik doğrudan bir tehdit” olarak nitelendirdi. Bu sert açıklamanın ardından Katar yönetimi, ülkedeki İranlı askeri ve güvenlik ataşeleri ile onlara bağlı personelin 24 saat içinde ülkeyi terk etmesini emretti.
İşte Katar Dışişleri Bakanlığı’nın X üzerinden yapmış olduğu paylaşım:
New York’un yaklaşık üçte biri büyüklüğünde, 295 kilometrekarelik devasa bir alana yayılan Ras Laffan, sadece LNG işlemeye değil; aynı zamanda gazdan sıvıya dönüştürme tesislerine, LNG depolama alanlarına ve bir petrol rafinerisine de ev sahipliği yapıyor.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinin daralmasıyla dünya ile bağlantısı kesilme noktasına gelen tesiste, Qatargas teslimatlar için “mücbir sebep” (force majeure) ilan etti. Bu durum, özellikle elektrik üretiminde ithal gaza bağımlı olan Asya ve Avrupa’da büyük bir piyasa paniğine yol açtı ve alıcıları alternatif tedarikçiler bulmak için kıyasıya bir yarışa itti.
Boğaz trafiği yeniden açılsa bile tedarikin ne kadar süreyle etkileneceği büyük bir soru işareti. Columbia Üniversitesi Küresel Enerji Politikası Merkezi’nden Ira Joseph durumu, “Katar’ın yıl ortasından önce piyasaya dönmesini beklemek artık çok zor, bu bile oldukça iyimser bir tahmin” sözleriyle özetledi. Tesiste yatırımları bulunan enerji devi Shell Plc ise saldırının olası etkilerini değerlendirdiğini açıkladı.
İlgili haberler:
