BIMCO ve Uluslararası Deniz Ticaret Odası’nın (ICS) yayımladığı son rapora göre, küresel denizcilik sektörü giderek büyüyen bir personel kriziyle karşı karşıya. Rapor, 2030 yılına kadar dünya ticaret filosunu yönetecek 113 binden fazla yeni gemi zabitine ihtiyaç duyulacağını ortaya koydu.
Küresel ticaretin can damarı olan denizcilik sektörü, giderek derinleşen bir istihdam kriziyle mücadele ediyor. Uluslararası Deniz Ticaret Odası (ICS) ve BIMCO tarafından yayımlanan “Gemi Adamları İşgücü Raporu 2026“, sektördeki gemi zabiti açığı sorununun ulaştığı kritik boyutu gözler önüne serdi. Rapora göre, dünya genelinde hızla büyüyen ticaret filosunu operasyonel tutabilmek için 2030 yılına kadar 113 binden fazla ilave STCW sertifikalı zabite ihtiyaç duyulacak.
Her beş yılda bir hazırlanan kapsamlı rapora göre, halihazırda 85.148 gemiden oluşan uluslararası ticaret filosunda yaklaşık 2,57 milyon gemi adamı görev yapıyor. Bu devasa iş gücünün 1,05 milyonunu zabitler, 1,52 milyonunu ise tayfa sınıfı personel oluşturuyor. Mevcut istihdam verileri incelendiğinde tayfa sınıfında 56.890 kişilik bir fazlalık bulunurken, kritik öneme sahip zabit kadrosunda 39.100 kişilik acil bir açık yaşanıyor.
Uzmanlar, 2030 yılına gelindiğinde toplam zabit talebinin 1,16 milyona ulaşacağını ve bu hedefin tutturulabilmesi için sektöre her yıl yaklaşık 22.747 yeni zabitin katılması gerektiğini belirtiyor. Genç yetenekleri denizciliğe çekmekte zorlanan endüstri; alternatif yakıtlar, otomasyon ve dijitalleşme gibi yeni teknolojilere uyum sağlama baskısıyla ciddi bir yapısal iş gücü sınavından geçiyor.
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan BIMCO Genel Sekreteri ve CEO’su David Loosley, “Sektörümüzün geleceğe hazır olması için denizcilerin işe alınması, eğitilmesi ve elde tutulması hayati bir önem taşıyor” diyerek hükümetler, eğitim kurumları ve iş gücü sağlayan ana ülkelerle ortak hareket etme çağrısında bulundu.
Pandemi sonrası toparlanma ve yüzde 14’lük küresel filo büyümesinin etkisiyle, 2021’den bu yana STCW sertifikalı denizcilere olan talep yüzde 35 oranında arttı. Filipinler, Hindistan, Çin, Rusya ve Endonezya küresel iş gücünün yüzde 56,25’ini sağlayarak en büyük insan kaynağı merkezleri olmaya devam ediyor.
Sektördeki cinsiyet dağılımında da olumlu gelişmeler yaşanıyor. Kadın denizci sayısındaki artışın özellikle zabit kadrolarında yoğunlaşması dikkat çekerken, stajyer zabitlerin sayısında da istikrarlı bir yükseliş gözlemleniyor. Ancak bu olumlu ivmeye rağmen armatörler, giderek dijitalleşen ve teknik donanımı artan gemilerde özellikle ehliyetli makine ve güverte zabitleri bulmakta büyük zorluk çekiyor.
Zabit açığını tetikleyen en temel unsurların başında ise ağır çalışma koşulları ve zihinsel yorgunluk geliyor. Dünya Denizcilik Üniversitesi (WMU) tarafından yayımlanan “Olumsuz Çevrede Deniz-Yaşam Dengesi Arayışı“ başlıklı güncel bir araştırma, denizcilerin haftada ortalama 71 saat çalıştığını ortaya koydu.
Uluslararası Denizciler Sendikası tarafından desteklenen ve 99 farklı ülkeden 4.372 denizcinin katıldığı anket, denizcilerin neredeyse yarısının önümüzdeki beş yıl içinde mesleği tamamen bırakmayı planladığını gösterdi. Katılımcıların yaklaşık üçte birinin “şiddetli ve tehlikeli” boyutta stres yaşadığına dikkat çeken WMU Başkanı Maximo Mejia, acil, kanıta dayalı iyileştirmeler yapılmadığı takdirde sektörün içinden çıkılmaz bir güvenlik ve işe alım kriziyle yüzleşeceği konusunda uyarılarda bulundu.
İlgili Haberler:
