ABD Denizcilik İdaresi (MARAD), İran güçlerinin ABD bayraklı bir tankeri ele geçirme girişiminin ardından Hürmüz Boğazı ve Umman Körfezi’nden geçiş yapacak ticari gemiler için yeni bir güvenlik tavsiyesi yayımladı. “2026-001” koduyla yayımlanan uyarıda ticari gemilerin İran güçleri tarafından sorgulanma, durdurulma veya alıkonulma riskinin uzun süredir devam ettiği belirtildi.
Yeni MARAD kılavuzu ABD bayraklı gemi kaptanlarına net prosedürler sunuyor. Kaptanların, “gemi ve mürettebat güvenliği tehlikeye girmeyecekse” İran güçlerinin gemiye çıkma taleplerini reddetmeleri istendi.
Gemilerin, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi kapsamında uluslararası hukuka uygun seyrettiklerini teyit etmeleri gerektiği belirtildi. Ancak İran güçlerinin gemiye fiilen çıkması durumunda mürettebatın zor kullanarak direniş göstermemesi tavsiye edildi.
Uyarıda ayrıca şu önlemler sıralandı:
-Gemiler seyir güvenliğini tehlikeye atmadan İran karasularından mümkün olduğunca uzak durmalı.
-Hürmüz Boğazı’nda doğu yönlü geçişlerde Umman karasularına yakın seyredilmeli.
-ABD Deniz Kuvvetleri Merkez Komutanlığı aksini belirtmedikçe Otomatik Tanımlama Sistemi (AIS) transponderleri sürekli açık tutulmalı.
İran güçleri geçtiğimiz haftalarda ABD bayraklı ürün tankeri Stena Imperative’i hedef almıştı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı verilerine göre iki İslam Devrim Muhafızları botu ve bir İran Mohajer İHA’sı, tankere yüksek hızla yaklaşarak motorlarını durdurmasını emretti. Gemiyi ele geçirmekle tehdit eden İran güçlerine karşı tanker hızını artırdı ve USS McFaul muhribinin refakatinde geçişine devam etti.
Stena Imperative, sıradan bir ticari tankerden farklı özelliklere sahip. Savunma Bakanlığı’nın yakıt ihtiyaçlarını karşılamak üzere ayrılan 10 gemilik özel filonun bir parçası olan gemi, Ağustos 2025’te Askeri Deniz Ulaştırma Komutanlığı sertifikası alarak ABD donanmasıyla seyir halindeyken karmaşık yakıt ikmali operasyonlarını yürütme yetkinliğine erişmişti.
Hürmüz Boğazı’nda yaşan bu olaydan önce ABD Donanması’na ait bir F-35C savaş uçağı, Umman Denizi’ndeki USS Abraham Lincoln uçak gemisi grubuna “niyeti belirsiz” bir şekilde yaklaşan İran’a ait bir Shahed İHA’sını düşürmüştü.
Bölgedeki deniz gerilimlerine rağmen ABD ve İran arasında nükleer görüşmeler devam ediyor. Washington, İran’ın gölge filosuna yönelik yeni yaptırımları devreye sokarken, ABD Başkanı Donald Trump görüşmelerin başarısız olması halinde “kötü sonuçlar doğabileceği” uyarısında bulundu. Tahran ise ABD askeri varlığının kendi sularına yakın bölgelerden çekilmesini talep ediyor.
Küresel petrol arzının yaklaşık beşte birinin taşındığı Hürmüz Boğazı’na yönelik bu yeni tavsiye kararı, 8 Ağustos 2026 tarihine kadar yürürlükte kalacak.
