ABD Trump yönetimi Güney Amerika ülkesi Peru’yu, başkent Lima yakınlarında bulunan ve Çinli bir şirkete ait olan Chancay Limanı üzerindeki egemenliğini kaybetmekte olduğu konusunda sert bir dille uyardı. Uyarı, yerel bir mahkemenin limanı bazı düzenleyici denetimlerden muaf tutan kararının ardından geldi.
ABD Dışişleri Bakanlığı Batı Yarımküre İşleri Bürosu sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, “Peru’nun, yırtıcı Çinli sahiplerin yetki alanındaki en büyük limanlarından biri olan Chancay’ı denetleme konusunda güçsüz kalabileceğine dair son raporlardan endişeliyiz. Bu, bölge ve dünya için ibret verici bir hikaye olsun: Ucuz Çin parası egemenliğe mal olur” ifadelerine yer verildi.
Tartışmaların odağında, 2024 yılında Çin Devlet Başkanı Şi Cinping tarafından açılışı yapılan ve 1,3 milyar dolara mal olan Chancay Limanı bulunuyor. Liman, Çin devletine ait Cosco Shipping Ports şirketi tarafından işletiliyor.
Yerel bir yargıcın limanın kamu denetiminden muaf tutulması yönündeki kararı Peru içinde de tepki çekti. Peru Altyapı Düzenleme Kurumu (Ositran) Başkanı Veronica Zambrano, kararın liman kullanıcılarını korumasız bırakacağını belirtti. Ositran, kamu arazisi üzerindeki diğer büyük limanları denetlerken, Chancay özel mülkiyete ait bir liman statüsünde bulunuyor.
ABD’nin yeni Peru Büyükelçisi Bernie Navarro da tartışmaya katılarak Peru yönetimini eleştirdi. Navarro, X hesabından yaptığı paylaşımda, “Her şeyin bir bedeli vardır. Uzun vadede ucuz olan pahalıya patlar. Egemenliği kaybetmekten daha yüksek bir bedel yoktur” dedi.
Navarro ayrıca Peru Devlet Başkanı Jose Jeri ile çizburger yerken çekilmiş bir fotoğrafını paylaşarak, “menüyü değiştiriyoruz” notunu düştü. Bu ifadenin, Peru Devlet Başkanı’nın daha önce Çin restoranlarında yaptığı ve kayıtlara geçmeyen toplantılara bir gönderme olduğu yorumları yapıldı.
Çin son yıllarda Peru’da elektrik, madencilik ve deniz taşımacılığı sektörlerine büyük yatırımlar yaptı. Peru’nun en büyük ticaret ortağı konumunda olan Çin’i, ikinci sırada ABD takip ediyor.
Buna karşılık ABD, Peru’yu “NATO üyesi olmayan ana müttefik” olarak tanımlıyor. Washington yönetimi, Chancay Limanı’nın sadece birkaç mil ötesinde, Peru için inşa edilecek yeni bir deniz üssü projesi üzerinde çalışıyor. 1,5 milyar dolara mal olması beklenen ve bedeli Peru tarafından ödenecek olan bu projenin müzakereleri sürüyor.
