Hürmüz Boğazı’nın kapanması dünyayı sarsıyor. Petrol arzı hızla düşerken gemi yakıtı fiyatları ikiye katlandı. Yeni Zelanda gibi dışa bağımlı ülkelerde ise “yakıt karnesi” ve evden çalışma planları masada.
Hürmüz Boğazı’nın kapanması piyasalarda büyük bir enerji krizi yarattı. Petrol ve LNG fiyatları hızla fırladı. Yan ürün pazarlarında da tablo giderek ağırlaşıyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) mart ayı için uyardı. Küresel petrol arzı günlük sekiz milyon varil azalacak.
Küresel emtia piyasaları Ortadoğu’ya büyük oranda bağımlı. Sülfür, helyum, üre ve nafta üretimleri büyük risk altında. Bu eksiklikler sanayi ekonomisini derinden sarsıyor. Özellikle denizcilik sektörü çok büyük bir kriz yaşıyor. Gemi yakıtı (bunker) fiyatları resmen uçuşa geçti. Yakıt bulmak ise limanlarda giderek zorlaşıyor.
Singapur’da VLSFO yakıt fiyatları ikiye katlandı. Fiyatlar ton başına 1.000 dolar barajını aştı. Oysa yılbaşında bu rakam sadece 400 dolardı. Denizcilik devi Maersk kendi ağını yeniden kuruyor. Şirket, operasyonların durmaması için yakıtı gemileri arasında paylaştırıyor.
Uzmanlar bu devasa kriz için bir çıkış yolu öneriyor. Çevre emisyon kuralları (IMO2020) geçici olarak askıya alınabilir. Böylece gemiler daha ucuz ve bol yakıtlara (HFO) yönelebilir. Bu hamle dizel ve jet yakıtı arzını da rahatlatacaktır.
Bazı ülkeler Ortadoğu petrolüne tamamen bağımlı yaşıyor. Japonya petrolünün yüzde 95’ini Ortadoğu’dan alıyor. Güney Kore’de ise bu oran yüzde 70 civarında. Bu korkunç durum diğer ülkeleri de paniğe sürükledi.
Yeni Zelanda yakıtının yarısını Güney Kore’den alıyor. Güney Kore ihracatı kısıtlarsa Yeni Zelanda resmen felç olur. Seul yönetimi şimdiden iç piyasada tavan fiyat uygulamasına geçti. Yeni Zelanda’nın sadece 50 günlük dizel stoku kaldı. Jet yakıtı stoku ise çok daha kritik bir seviyede. Ülkede evden çalışma ve yakıt karnesi gibi önlemler masada. Hatta Air New Zealand bazı uçuşları çoktan iptal etti.
İlgili haberler:
https://denizgundem.com/savas-riski-sigortasi-olsa-bile-armatorler-hurmuzden-gecmeye-korkuyor/
https://denizgundem.com/abd-rus-petrolu-icin-11-nisana-kadar-kapilari-acti/
