Avrupa Çelik Birliği’nin (EUROFER) Aliağa limanlarını yasaklama talebine karşı Çevre ve Ulaştırma bakanlıkları harekete geçti. Yeni düzenlemeyle tesislerde Hong Kong Sözleşmesi kriterleri, habersiz denetimler ve milyon liralık cezalar devreye alındı.
Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni gemi geri dönüşüm yönetmeliği, Avrupa Çelik Birliği’nin (EUROFER) geçtiğimiz ay Aliağa gemi söküm bölgesinin Avrupa listelerinden çıkarılması yönündeki talebine Türkiye’nin en net yanıtı oldu.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından ortaklaşa hazırlanan mevzuat, Türkiye’deki tesislerin tamamını “2009 Gemilerin Emniyetli ve Çevreye Duyarlı Geri Dönüşümü Hakkında Hong Kong Uluslararası Sözleşmesi” standartlarına tabi tutarak küresel rekabette elini güçlendirmeyi hedefliyor.
Yeni düzenleme kapsamında, Türkiye sınırları içerisinde gemi söküm ve geri dönüşüm faaliyeti yürütecek tüm kıyı tesisleri için yetki belgesi alma zorunluluğu getirildi. Yapılacak detaylı belge incelemeleri ve saha denetimlerinin ardından kriterleri karşılayan firmalara, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından en fazla 5 yıl geçerliliği olan yetki belgeleri tahsis edilecek.
Şartlar arasında; çevre kirliliğini önleyici tedbirlerin eksiksiz alınması, tehlikeli madde yönetim prosedürlerinin uygulanması, acil durum planlarının oluşturulması ve çalışanların iş güvenliği eğitimlerinin tamamlanması gibi katı kurallar yer alıyor.
Sektördeki denetim mekanizmasını en üst seviyeye çıkaran yönetmelik uyarınca, her geminin söküm işleminden önce gemiye özgü bir Gemi Geri Dönüşüm Planı (SRP) hazırlanması mecburi kılındı.
Türkçe olarak hazırlanacak bu planlar, onay sürecinin ardından küresel entegrasyon amacıyla İngilizce, Fransızca veya İspanyolca dillerinden birine tercüme edilerek bakanlık onayına sunulacak. Ayrıca bakanlık müfettişleri, kurallara uyumu denetlemek adına tesislere önceden haber vermeksizin ani baskın ve denetimler gerçekleştirebilecek.
Mevzuata aykırı hareket eden, izin almadan söküm yapan veya kriterleri ihlal eden işletmelere yönelik ağır idari para cezaları da yürürlüğe girdi. İzinsiz gemi geri dönüşümü tespiti halinde tesis sahiplerine, donatana ve sorumlu tüzel kişilere ayrı ayrı 1 milyon TL para cezası uygulanacak.
Ayrıca tesiste kaçak veya standart dışı çalıştırılan her bir işçi için 100 bin TL, gemi yanaştırma operasyonlarındaki usulsüzlükler için ise tesis yetkililerine 500 bin TL ceza kesilecek. Kıyı tesisi uzmanlarının görevlendirilmesiyle ilgili bazı teknik maddelerin yürürlük tarihi 31 Aralık 2028 olarak
Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmeliğe ulaşmak için:
https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/06/20260622-1.htm
İlgili haberler:
