ABD yönetiminin, küresel petrol arzının yüzde 13’ünü ve LNG ticaretinin yüzde 20’sini barındıran Hürmüz Boğazı’nı yeniden ulaşıma açmadan askeri operasyonu sonlandırmayı masaya yatırdığı iddia edildi. Gündeme gelen bu plan, Körfez’deki denizcilik güvenliği görevini Avrupa ve bölgedeki müttefiklere bırakmayı öngörüyor.
Wall Street Journal’da yer alan habere göre, Beyaz Saray yönetimi İran’a yönelik askeri operasyonu Hürmüz Boğazı hattını yeniden deniz trafiğine açmadan sonlandırma seçeneğini değerlendiriyor. Bu stratejiye göre ABD, bölgedeki güvenliği sağlama görevini Körfez ve Avrupa’daki müttefiklerine devretmeyi planlıyor.
ABD kuvvetlerinin çatışmadan hızla çekilmesini öngören bu adım, yönetimin “hızlı gir-çık” hedefini karşılasa da, küresel petrolün yüzde 13’ünün ve LNG’nin yüzde 20’sinin geçtiği tek rotanın kontrolünü İran’a bırakma riskini taşıyor. Analistler, bu durumun uzun vadede sürdürülmesi halinde İran için çok büyük bir stratejik kazanım olacağına dikkat çekiyor.
Çatışmaların başlamasından sadece birkaç hafta sonra İran, boğaz için adeta kapılı bir ücretli otoyol sistemi kurdu. Ticari geçişler için gemi başına 2 milyon dolara varan ücretler talep edilirken, dost ülkelerle transit hakları için diplomatik anlaşmalar yürütülüyor.
Tahran yönetimi, su yolunun ABD, İsrail ve müttefiklerine kapalı olduğunu duyurdu. Bu durum, Körfez ülkelerinden petrol ve LNG ihraç eden tankerlerin büyük ölçüde engellenmesi anlamına geliyor. Ayrıca İran Meclisi, pazartesi günü onayladığı yasa tasarısıyla Hürmüz Boğazı üzerindeki “egemenlik rolünü” resmiyete dökerek trafiği düzenleyen ulusal bir yasal çerçeve oluşturdu.
ABD Başkanı kamuoyu önünde boğazın yeniden açılmasını talep ediyor ve trafiğin engellenmeye devam etmesi halinde İran’ın altyapı tesislerini hedef almakla tehdit ediyor. Ancak basına yansıyan bilgilere göre, üst düzey yetkililer kapalı kapılar ardında Başkan’ın farklı öncelikleri olduğunu ve artık süreci geride bırakmak istediğini belirtiyor.
Öte yandan, ABD yönetimi henüz boğazın kontrolünü İran’a bırakacak bir planı resmi olarak doğrulamadı. Hazine Bakanı Scott Bessent, Fox News’e yaptığı açıklamada, su yolunun kesin bir takvim olmadan kademeli bir süreçle açılacağını ifade etti. Bessent, “Zaman içinde ABD boğazların kontrolünü geri alacak ve seyir özgürlüğü sağlanacak” dedi.
Bununla birlikte, Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun pazartesi günü askeri hedefler için açıkladığı dört maddelik liste dikkat çekti. İran’ın hava kuvvetleri, donanması, fabrikaları ve füze sistemlerinin yok edilmesini içeren hedefler listesinde; Hürmüz Boğazı’nın yeniden ulaşıma açılması maddesinin yer almaması soru işaretlerini artırdı.
İlgili haberler:
İran’dan Hürmüz Boğazı’ndan Geçişlere Kısıtlama ve Ücret Getiren Yasa Tasarısına Onay
Hürmüz Boğazı kapatıldı! “Geçen Her Gemi Sert Önlemle Karışılacak”
