Küresel enerji ve deniz ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı için tansiyon yükseliyor. İran, ateşkes ihlali olarak değerlendirdiği deniz ablukası devam ederse Hürmüz Boğazı’ndaki geçişleri kısıtlayabileceğini duyurdu.
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi, ABD ile yürütülen müzakereler, ateşkes süreci ve Hürmüz Boğazı’na ilişkin son duruma dair yazılı açıklama yayımladı.
Açıklamada, ABD’nin savaşın 10’uncu gününden itibaren ateşkes ve müzakere talebinde bulunduğu belirtildi.
Savaşın 40’ıncı gününde ise İran’ın 10 maddelik planının müzakere çerçevesi olarak kabul edilmesi üzerine Pakistan’ın arabuluculuğunda İslamabad’da görüşmelere başlandığı aktarıldı.
Müzakerelerin 21 saat kesintisiz sürdüğü ancak ABD tarafının süreç içinde yeni ve “aşırı talepler” ileri sürdüğü ifade edildi.
Açıklamada, “İran heyeti, halkın taleplerini kararlılıkla savunmuş, hiçbir şekilde geri adım atılmayacağı karşı tarafa açıkça gösterilmiştir” denildi.
“Bu nedenle görüşmeler somut bir sonuç olmadan sona ermiş, müzakerelerin devamı ise daha sonraki bir zamana bırakılmıştır” ifadeleri kullanıldı.
Son günlerde Pakistan Genelkurmay Başkanı Mareşal Asim Munir’in Tahran ziyaretiyle birlikte ABD tarafından yeni önerilerin iletildiği aktarıldı.
Açıklamada, “İran, bu önerileri değerlendirmekte ve henüz bir yanıt vermemiştir” denildi.
“Halkın desteği, sarsılmaz irade ve sahadaki askeri güçten aldığı destekle siyasi mücadele sürecine giren müzakere heyeti, bu savaşta elde edilen kazanımları pekiştirmek amacıyla hiçbir şekilde taviz vermeyecek, geri adım atmayacak” ifadeleri kullanıldı.
“İran milletinin çıkarlarını ve bağımsızlık ile onur uğruna dökülen kanları kararlılıkla savunacaktır” denildi.
Açıklamada, geçici ateşkesin ön şartlarından birinin tüm cephelerde, özellikle Lübnan’da ateşin durdurulması olduğu belirtildi.
“Ancak Siyonist rejim, Lübnan ve Hizbullah’a yönelik saldırılarla ateşkesi başından itibaren ihlal etmiştir” denildi.
İran’ın ısrarı sonucu söz konusu rejimin Lübnan’da ateşkesi kabul etmek zorunda kaldığı aktarıldı.
Düşmanın tüm cephelerde ateşkese uyması şartıyla Hürmüz Boğazı’nın ateşkes süresince geçici olarak yalnızca ticari gemilere açılması kararlaştırıldı.
Askeri gemiler ile düşman ülkelere ait sivil gemilerin geçişine izin verilmeyeceği belirtildi.
Geçişlerin Silahlı Kuvvetlerin kontrolü ve izniyle, İran’ın belirlediği güzergahlardan yapılacağı ifade edildi.
Açıklamada, ABD’nin bölgedeki askeri üslerinin büyük ölçüde Hürmüz Boğazı üzerinden desteklendiği savunuldu.
“Bu durum İran ve bölge güvenliği açısından tehdit oluşturmaktadır” denildi.
İran’ın, savaş tamamen sona erene ve kalıcı barış sağlanana kadar boğazdaki geçişleri denetlemeye kararlı olduğu vurgulandı.
Bu kapsamda gemilerden detaylı bilgi alınacağı belirtildi.
Belirlenen kurallar çerçevesinde geçiş izni verileceği ifade edildi.
Güvenlik, emniyet ve çevre koruma hizmetleri karşılığında ücret tahsil edileceği aktarıldı.
Geçişlerin yalnızca belirlenen güzergahlardan yapılacağı bildirildi.
Ayrıca düşmanın gemi trafiğini aksatma ve deniz ablukası gibi yöntemler uygulamaya devam etmesi halinde bunun ateşkes ihlali sayılacağı vurgulandı.
Bu durumda İran’ın Hürmüz Boğazı’nın şartlı ve sınırlı şekilde açılmasını engelleyeceği ifade edildi.
Hürmüz krizi ve İran ablukası gelişmeleri
https://denizgundem.com/hurmuz-krizi-iran-abluka/
İran Dışişleri Bakanlığı resmi açıklamaları
https://www.mfa.gov.ir/
