Aralık ayı itibarıyla Arktik deniz buzları, uzun dönem ortalamalarının belirgin şekilde altında kalmaya devam ederken, bazı bölgelerde buz kalınlığının önceki yıllara kıyasla daha düşük olduğu gözlemleniyor. Antarktika’da ise deniz buzu, tarihsel olarak düşük bir kış maksimumunun ardından yaz minimumuna doğru geri çekiliyor. Uzmanlar, bu koşulların kutup gemi rotaları için daha kısa ve daha istikrarsız seyir pencereleri oluşturduğuna dikkat çekiyor.
Bu gelişmelerin gölgesinde, IMO Kutup Kodu’na ilişkin yeni düzenlemeler 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek. Güvenlik ve sefer planlamasını doğrudan etkileyen değişiklikler, kutup bölgelerinde artan denizcilik faaliyetlerine karşı küresel güvenliği güçlendirmeyi amaçlıyor.
MSC.538(107) sayılı Karar ile kabul edilen IMO Kutup Kodu değişiklikleri, 2026 yılında kapsamını önemli ölçüde genişletiyor. Buna göre:
Kutup Kodu kapsamına dahil ediliyor.
1 Ocak 2026’dan sonra inşa edilecek gemiler için kurallara derhal uyum zorunlu olurken, mevcut gemiler için son uyum tarihi 1 Ocak 2027 olarak belirlendi. Güncellemeler özellikle Kutup Kodu’nun Güvenlik (Bölüm 9) ve Sefer Planlaması (Bölüm 11) başlıklarında yoğunlaşıyor. Yeni düzenlemeler; gelişmiş navigasyon ekipmanları, buz tespiti, sığınma alanlarını içeren ayrıntılı sefer planları ve operasyonel risk değerlendirmelerini kapsıyor.
Kuzey yarımkürede deniz buzu sezonu başlarken, BIMCO Arktik’te bu yılın başlarında deniz buzunun rekor düşük bir kış maksimumuna ulaştığını bildiriyor. Kasım ayı verilerine göre, ortalama deniz buzu alanı 9,1 milyon km² olarak ölçüldü ve bu değer 1991–2020 ortalamasının 1,2 milyon km² altında kaldı.
Barents Denizi, Baffin Körfezi ve Kara Denizi gibi bölgelerde buz örtüsü daha ince ve seyrek seyrederken, Ob Körfezi gibi alanlarda görece daha kalın buz tabakaları bulunuyor. Kış boyunca deniz buzunun genel olarak ortalamanın altında kalmaya devam etmesi bekleniyor.
Antarktika’da ise bu yıl deniz buzu, kayıtlardaki yedinci en düşük kış maksimumuna yakın bir seviyeye ulaştı. Ortalama üstü sıcaklıkların, Şubat–Mart 2026 döneminde yeni bir düşük yaz minimumu riskini artırabileceği öngörülüyor.
Uzmanlar, mevsimsel deniz buzunun büyük ölçüde kısa vadeli rüzgâr koşulları ve okyanus ısı transferine bağlı olduğuna dikkat çekiyor. Bu nedenle kutup bölgelerinde seyir planlayan gemi işletmecilerinin değişken koşulları öngörmesi ve gerçek zamanlı verilere öncelik vermesi gerektiği vurgulanıyor.
BIMCO, kutup rotalarında seyir planlayan üyelerine Buz Bilgileri sayfasını takip etmelerini öneriyor. Bu platformda bölgesel buz raporlarının yanı sıra Yumurta Kodu, Kutup Kodu ve buz navigasyonu hakkında temel rehber bilgiler yer alıyor.
