Muğla’nın Marmaris ilçesine bağlı Taşlıca Mahallesi açıklarında yer alan Serçe Limanı, Hellenistik Dönem’e ait 2 bin 300 yıllık antik gemi batığıyla bir kez daha bilimsel kazılara ev sahipliği yapıyor. Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı izniyle başlayan sualtı kazı çalışmaları, Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi Başkanlığı liderliğinde, Sualtı Arkeoloji Enstitüsü (INA) bilimsel desteği ve Marmaris Ticaret Odası teknolojik katkılarıyla yürütülüyor.
Yeni sezonun açılışı, dalgıç arkeologların Marmaris Ticaret Odası flamasıyla sualtında sembolik bir tören gerçekleştirmesiyle yapıldı. Bu hareket, yerel kurumların kültürel mirasa olan desteğini vurgularken sosyal medyada da geniş yankı uyandırdı.
Kazılar, dünyada “Arkeolojik Araştırma Gemisi” klasına sahip tek gemi olan ARV Virazon II ile yürütülüyor. İstanbul Tuzla’da tamamen Türk mühendisler tarafından tasarlanarak inşa edilen bu özel gemide, dalgıç güvenliği için basınç odası da yer alıyor. Serçe Limanı, Antik Çağ’da Ege Denizi ile Doğu Akdeniz arasında önemli bir deniz ticaret rotası olan Rodos Kanalı üzerindeki konumuyla dikkat çekiyor. Özellikle fırtınalı havalarda sığınak olarak kullanılan koyda, farklı dönemlere ait birçok batık keşfedilmişti.
Söz konusu Hellenistik Dönem batığı, ilk kez 1973 yılında süngerci Mehmet Aşkın tarafından ihbar edilmişti. İlk kazılar 1978-1980 yılları arasında INA ekibi tarafından yapılmış ancak batık üzerine düşen büyük kaya parçaları nedeniyle çalışmalar tamamlanamamıştı. 2022 yılında yeniden başlatılan kazı süreci, modern teknolojiyle desteklenen çok aşamalı bir proje olarak devam ediyor.
2023 yılında gerçekleştirilen 3D belgeleme çalışmaları sonrası, 2024’te aktif kazı süreci başlatıldı. 33 ila 37 metre derinlikte yürütülen kazılarda, Knidos amphoraları, Güney Anadolu, Filistin ve Mısır kökenli seramikler gün yüzüne çıkarıldı. Bu buluntular, Antik Dönem deniz ticareti, amforalar, amfora taşıyan gemi türleri ve antik gemi teknolojileri üzerine değerli bilgiler sunuyor. Daha önce kazı alanına düşen 4 tonluk kaya, hassas kaldırma yöntemleriyle uzaklaştırılarak çalışma güvenliği sağlandı.
2025 yılı kazı sezonunun ana hedefi, batığın üzerini kaplayan kum tabakasını temizlemek ve geminin genel yapısı ile yayılımını tam olarak belgelemek olarak açıklandı. Bu amaçla ARV Virazon II’den indirilen hava emici sistemlerle sistematik temizlik çalışmaları başlatıldı.
Elde edilen tüm arkeolojik veriler ve buluntular, Marmaris Ticaret Odası’nın katkısıyla oluşturulan dijital altyapı üzerinden yüksek çözünürlükte belgelenip analiz ediliyor. Uzmanlara göre bu batık, Hellenistik Dönem’de Karia Bölgesi’nin denizcilik tarihi, gemicilik teknolojisi ve Antik Çağ Marmaris’in stratejik rolü hakkında eşsiz bilgiler sunacak.
