Focus keyword: Kanada Çin enerji iş birliği
Kanada, Çin ile enerji ve temiz teknoloji alanlarındaki iş birliğini derinleştirmeyi hedefliyor. Ottawa yönetimi, Asya’nın en büyük ekonomilerinden biri olan Çin’e daha fazla petrol ve doğalgaz ihraç etmeyi amaçlarken, Çinli şirketlerin batarya teknolojisi ve yenilenebilir enerji yatırımlarını da ülkeye çekmek istiyor.
Kanada Başbakanı Mark Carney, Pekin ziyareti sırasında enerji ticaretine ilişkin bir çerçeve anlaşma dahil olmak üzere bir dizi mutabakat açıkladı. Belgeler; bakanlar düzeyinde düzenli diyalog kurulmasını ve petrol, doğalgaz, nükleer enerji ile temiz teknolojilerde ortak fırsatların araştırılmasını öngörüyor.
Kanada Doğal Kaynaklar Bakanı Tim Hodgson, Pekin’de yaptığı açıklamada Çin’in daha fazla Kanada enerji ürünü talep ettiğini belirterek, enerji projelerine Çin yatırımlarına açık olduklarını söyledi. Hodgson, Çin Ulusal Petrol Şirketi’nin bir iştirakinin LNG Canada ihracat terminalinde payı bulunduğunu, diğer Çinli firmaların ise Alberta’daki petrol kumlarında hisselerinin olduğunu hatırlattı.
Kanada’nın Çin’e enerji ihracatı son yıllarda belirgin biçimde yükseldi. Batı kıyısına bitüm taşıyan genişletilmiş Trans Mountain boru hattının devreye girmesinin ardından ham petrol sevkiyatları bir yıl içinde yüzde 84 arttı. Carney yönetimi ve Alberta yönetimi, Britanya Kolumbiyası kıyılarına uzanacak ilave hatlar için de destek arayışını sürdürüyor.
ABD’nin Venezuela petrol akışları üzerindeki baskıyı artırmasının ardından, Çinli rafinerilerin Kanada petrolüne ilgisi de güçlendi. Daha önce yaptırımlardan etkilenen Venezuela ham petrolünün başlıca alıcılarından biri olan Çin, tedarik çeşitlendirmesine yönelmiş durumda.
Ottawa, Çin yatırımlarını özellikle yenilenebilir enerji ve batarya depolama projelerine çekmek istiyor. Bu kapsamda, pil devi Contemporary Amperex Technology Co. yöneticileriyle görüşmeler yapıldı. Yetkililer, CATL’nin Kanada elektrik şebekesinde kesintili yenilenebilir üretimi temel yüke dönüştüren depolama projelerinde halihazırda yer aldığını belirtiyor.
Sanayi Bakanı Melanie Joly, CATL’nin Kanada’da elektrikli araç bataryası üretme olasılığının da masada olduğunu söyledi. Görüşmelerin ön nitelikte olduğunu vurgulayan Joly, batarya alanında iş birliğine açık olduklarını ifade etti.
Öte yandan, Kanada’nın Çin elektrikli araçlarına uyguladığı yüzde 100’lük gümrük vergisinin geleceği belirsizliğini koruyor. Ottawa bu tarifeyi 2024’te yürürlüğe koymuş, Çin ise misilleme olarak Kanada kanola yağı, deniz ürünleri ve domuz etine yüksek vergiler getirmişti. Carney’in Xi Jinping ile yapacağı görüşmede, özellikle tarım ürünlerine yönelik Çin tarifelerinde sınırlı da olsa indirim hedeflendiği belirtiliyor.
Kanadalı yetkililer, son yıllardaki diplomatik soğukluğun ardından Çin ile ilişkileri daha öngörülebilir ve istikrarlı bir zemine oturtmayı amaçladıklarını vurguluyor. Ottawa’nın yaklaşımı, enerji güvenliği ve net sıfır hedefleri ile ticari çeşitlendirme arasında denge kurmayı hedefliyor.
