Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, İran savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı’nda yaşanan deniz ablukasının küresel enerji tedarikini kritik bir eşiğe getirdiğini açıkladı. Avrupa’nın yalnızca 6 hafta yetecek kadar jet yakıtı stoku kaldığını belirten Birol, krizin çözülememesi halinde yakında uçuş iptallerinin başlayabileceği ve enerji altyapısındaki tahribatın giderilmesinin 2 yılı bulabileceği konusunda uyardı.
Küresel deniz ticaretinin ve enerji sevkiyatının en kritik dar boğazlarından biri olan Hürmüz Boğazı, devam eden savaş ve abluka nedeniyle dünya ekonomisini tehdit eden bir enerji krizinin merkezine dönüştü. Konuya ilişkin Associated Press (AP) haber ajansına değerlendirmelerde bulunan IEA Başkanı Fatih Birol, boğazdan petrol, doğal gaz ve diğer hayati kaynakların akışının kesilmesinin yarattığı yıkıcı etkilere dikkat çekti.
Boğazın birkaç hafta içinde yeniden ulaşıma açılamaması durumunda küresel enerji arzı üzerindeki sonuçların çok daha ağırlaşacağını vurgulayan Birol, havacılık sektörüne yönelik acil bir uyarıda bulundu.
Birol, “Avrupa’da belki 6 haftalık kadar jet yakıtımız kaldı. Eğer Hürmüz Boğazı’nı açamazsak yakında A şehrinden B şehrine olan bazı uçuşların jet yakıtı eksikliği nedeniyle iptal edilebileceği haberini duyacağız” şeklinde konuştu.
Krizin küresel enflasyon ve ekonomik büyüme üzerinde yaratacağı tahribatın eşit hissedilmeyeceğinin altını çizen IEA Başkanı, Hürmüz Boğazı hattının kapalı kalmasının doğrudan daha yüksek benzin, doğal gaz ve elektrik fiyatları anlamına geldiğini belirtti.
Birol, “Ekonomik sıkıntılar eşit şekilde hissedilmeyecek ve en çok etkilenecek ülkeler, sesi çok duyulan ülkeler olmayacak. Ağırlıklı olarak Asya’daki, Afrika’daki ve Latin Amerika’daki daha yoksul, gelişmekte olan ülkeler olacak. Ancak hiçbir ülke bu krizden muaf kalamayacak” ifadelerini kullandı.
Birçok hükümet liderinin, boğazın mayıs sonuna kadar açılmaması halinde durgunluk ve yüksek enflasyon sarmalının tetikleneceği endişesini taşıdığı da aktarıldı.
İran’ın boğazdan geçiş yapan gemiler için bir ücret tarifesi uygulama planına da kesin bir dille karşı çıkan Birol; denizcilik endüstrisinde böyle bir emsalin yaratacağı tehlikelere dikkat çekti.
Bu sistemin kalıcı hale gelmesinin Asya’daki hayati öneme sahip Malakka Boğazı gibi diğer kritik su yolları için de emsal teşkil edebileceğini belirten Birol, “Petrolün A noktasından B noktasına koşulsuz olarak akmasını görmek isterim” dedi.
Sahadaki lojistik ve altyapı bilançosunu da paylaşan Fatih Birol; şu an Basra Körfezi’nde 110’dan fazla petrol yüklü tanker ve 15’ten fazla LNG gemisinin dünya pazarlarına ulaşmak için beklediğini kaydetti.
Gemilerin geçişine izin verilmesinin krizi hafifleteceğini ancak tamamen çözmeyeceğini belirten Birol, sözlerini şöyle tamamladı:
“Barış anlaşması olsa bile enerji tesislerinde savaşın yol açtığı hasar nedeniyle üretimin çatışma öncesi seviyelere dönmesi aylar sürebilir. Bölgedeki 80’den fazla önemli varlık hasar gördü. Bu 80 varlığın üçte birinden fazlası ağır veya çok ağır hasar aldı. Savaştan önceki duruma geri dönmemiz kademeli olarak 2 yıla kadar sürebilir.”
IEA’dan Korkutan Uyarı: Eşi Görülmemiş Bir Enerji Krizi Kapıda
Enerji Krizi Denizciliği Vurdu, Emisyon Kuralları Kaldırılabilir
