Trump yönetimi, İran ve Rus petrolünün denizde satışına izin veren geçici muafiyetleri sonlandırarak İran’ın denizcilik ağını hedef alan geniş çaplı bir yaptırım kararı aldı. Hedefte, farklı bayraklarla faaliyet gösteren onlarca petrol ve LPG tankeri var.
ABD yönetimi, denizcilik ve enerji sektörünü yakından ilgilendiren kritik bir kararla, İran’ın petrol ticaretine yönelik “maksimum baskı” politikasına geri döndüğünü duyurdu. ABD Hazine Bakanlığı, İranlı iş insanı Mohammad Hossein Shamkhani’ye bağlı iki düzineden fazla kişi; şirket ve gölge filo bağlantılı gemiye yaptırım uygularken, denizde bekleyen İran petrolünün satışına imkan tanıyan geçici muafiyetlerin uzatılmayacağını açıkladı.
Hazine Bakanlığı’na bağlı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi (OFAC), 20 Mart’ta fiyatları dengelemek amacıyla denizde mahsur kalan yaklaşık 140 milyon varil İran petrolünün satışına izin veren 30 günlük genel bir lisans yayımlamıştı. Ancak Hazine Bakanı Scott Bessent, bu lisansın süresinin dolduğunu ve yenilenmeyeceğini doğrulayarak, piyasa istikrarından çok yaptırımların sıkılaştırılmasına odaklandıklarının sinyalini verdi.
Yeni yaptırımların merkezinde, İran ve Rus petrolünü küresel pazarlara taşıyan “gölge filo” ve bu ağı yöneten denizcilik şirketleri yer alıyor. ABD’li yetkililer tarafından “merkezi bir aktarma merkezi” olarak nitelendirilen Shamkhani ağının, sahipliği gizlemek için BAE, Hindistan ve Marshall Adaları’nda kurulan çok sayıda ön şirket üzerinden faaliyet gösterdiği belirtildi.
Yaptırım listesine alınan bazı dikkat çekici gemi ve şirketler şunlar:
–AURA (IMO 9274563): Mozambik bayraklı LPG tankeri. Marshall Adaları merkezli Aura Lines Inc. tarafından işletiliyor ve 2025 başından bu yana 3 milyon varil İran LPG’si taşıdığı belirtiliyor.
–Fleet Tanqo Private Limited (Hindistan): Panama bayraklı HORAE (IMO 9413004), VERSA (IMO 9379301), ANAYA (IMO 9326885) ve DAPHNE V (IMO 9321677) ile Kamerun bayraklı SILVAR’ı (IMO 9291262) yönetiyor.
–Hapuka Marine Ltd., Nardie International S.A., ve Anika Lines Inc.: Kamerun bayraklı CAUVERI (IMO 9282508), Panama bayraklı BELLARIS (IMO 9332614) ve ANIKA (IMO 9417464) tankerleri aracılığıyla milyonlarca varil yaptırımlı petrol taşıdıkları ifade ediliyor.
Hazine Bakanlığı’nın mali kısıtlamaları, Pentagon’un denizde yürüttüğü askeri ablukayla eş zamanlı ilerliyor. ABD güçleri, İran limanlarına yönelik başlattıkları abluka kapsamında şu ana kadar 9 ticari gemiyi geri çevirdiklerini açıklarken; ihlal girişiminde bulunacak gemilere el konulacağı uyarısını yineledi.
Hürmüz Boğazı’nda İran dışı ticaret açık olsa da artan ikincil yaptırımlar ve aktif denetimler nedeniyle deniz trafiğinde ciddi yavaşlama yaşanıyor. Küresel armatörler için bölgede operasyon yapmanın marjı giderek daralıyor.
İlgili haberler:
ABD’den İran’ın Gölge Filosuna Yeni Yaptırımlar, Üç Türk Şirketi Listede
