1872’de Atlantik’te terk edilmiş halde bulunan Mary Celeste, denizcilik tarihinin en büyük gizemlerinden biri olmaya devam ediyor. Mary Celeste gizemi, üzerinden 150 yılı aşkın süre geçmesine rağmen hâlâ açıklığa kavuşmuş değil.
5 Aralık 1872 tarihinde, Mary Celeste Azor Adaları açıklarında başka bir gemi tarafından terk edilmiş halde bulundu. Gemi denize elverişliydi, yelkenleri yerindeydi ve herhangi bir büyük hasar tespit edilmedi.
Ancak gemide olması gereken kaptan Benjamin Briggs, eşi, küçük kızı ve 7 kişilik mürettebat tamamen ortadan kaybolmuştu. Bu durum Mary Celeste gizemi olarak anılacak olayın başlangıcı oldu.
Mary Celeste gizemi açısından en dikkat çekici nokta, geminin terk edilmiş olmasına rağmen düzeninin bozulmamış olmasıydı. Yapılan incelemelerde şu bulgular öne çıktı
Gemide yaklaşık 6 aylık yiyecek ve su stoğu bulunuyordu
Kaptanın ve mürettebatın kişisel eşyaları yerli yerindeydi
Yük olarak taşınan endüstriyel alkol büyük ölçüde sağlamdı
Gemide herhangi bir çatışma ya da korsan saldırısına dair iz yoktu
Ancak geminin cankurtaran filikası yerinde değildi. Bu durum, mürettebatın kendi isteğiyle gemiyi terk etmiş olabileceği ihtimalini güçlendirdi.
Mary Celeste gizemi ile ilgili en önemli ipuçlarından biri gemi seyir defteri oldu. Son kayıt, geminin bulunmasından yaklaşık 10 gün öncesine aitti. Bu da mürettebatın ani bir olay sonucu gemiyi terk etmiş olabileceğini düşündürdü.
Gemideki pusula ve navigasyon ekipmanlarının bir kısmının yerinde olmaması da dikkat çeken detaylar arasındaydı. Bu durum, terk edişin plansız ama tamamen kontrolsüz olmadığını gösteriyor olabilir.
Yıllar boyunca Mary Celeste gizemi hakkında birçok teori ortaya atıldı. En çok kabul gören senaryolar arasında şunlar yer alıyor
Taşınan alkol yükünden sızan gazın patlama riski oluşturması ve mürettebatın panikle gemiyi terk etmesi
Ani hava değişimi veya fırtına tehdidi nedeniyle geçici tahliye kararı alınması
Denizde yaşanan teknik bir arıza ya da su alma ihtimali
Korsan saldırısı iddiaları ancak bu teoriye dair hiçbir somut kanıt bulunamadı
Bazı iddialar ise doğaüstü açıklamalara kadar uzandı ancak bilimsel olarak desteklenmedi.
Mary Celeste olayı, bugün hâlâ denizcilik dünyasında çözülememiş vakalar arasında ilk sıralarda yer alıyor. Mary Celeste gizemi, sadece bir kayboluş hikâyesi değil aynı zamanda denizde insan faktörünün, risk yönetiminin ve kriz anlarının ne kadar kritik olduğunu da gösteren çarpıcı bir örnek.
Denizcilik tarihinde birçok kaza ve kayıp yaşanmış olsa da Mary Celeste gizemi, ardında hiçbir net iz bırakmamasıyla diğer tüm olaylardan ayrılıyor.
Denizcilik sektöründeki güncel gelişmeler ve analizler için Deniz Gündem üzerinden diğer içeriklerimize de göz atabilirsiniz:
https://denizgundem.com/
Mary Celeste olayına ilişkin tarihsel kayıtlar ve görsel arşiv için Wikimedia Commons sayfasını inceleyebilirsiniz:
https://commons.wikimedia.org/wiki/Mary_Celeste
