Karadeniz ve çevresinde “gölge filo” olarak tanımlanan tanker ağlarına yönelik saldırılar yeni bir aşamaya geçti. Yerel yetkililere göre, Perşembe günü erken saatlerde Ukrayna’ya ait bir insansız hava aracı (İHA), Rusya’nın güneyindeki Rostov-on-Don Limanı’nda demirli bir tankeri hedef aldı. Saldırı sonucunda gemi mürettebatı arasında can kayıpları yaşandı ve liman sahasında yangın çıktı.
Rus haber ajansları, Rostov-on-Don Belediye Başkanı Alexander Skryabin’in, acil durum ekiplerinin yangına müdahale ettiğini ve petrol sızıntısının önlendiğini açıkladığını aktardı. Skryabin, “İHA saldırısı sonucu limanda demirli tankerde çıkan yangın söndürülüyor. Ne yazık ki ölü ve yaralılar var,” ifadelerini kullandı.
Reuters’ın aktardığı bilgilere göre, Rostov Bölge Valisi Yuri Slyusar, saldırıyı ve mürettebat kayıplarını ilk duyuran yetkili oldu. Hedef alınan geminin adı, bayrağı ve sahibi hakkında resmi bir açıklama yapılmazken, geminin Batı yaptırımlarını aşmak amacıyla kullanılan Rus “gölge filo” ağıyla bağlantılı olabileceği yönünde değerlendirmeler yapılıyor.
Son dönemde Karadeniz, Azak Denizi ve Doğu Akdeniz hattında faaliyet gösteren yaşlı tankerlerden oluşan, bayrak ve mülkiyet yapıları sık sık değiştirilen gölge filo, hem güvenlik hem de çevresel riskler nedeniyle uluslararası denizcilik gündeminin merkezinde yer alıyor.
Bu saldırı, ticari gemilerin çatışmanın dolaylı hedefi haline geldiği saldırı zincirinin son halkası olarak görülüyor. Birleşmiş Milletler Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), Karadeniz’de artan saldırılar nedeniyle hem Rusya’ya hem de Ukrayna’ya sivil denizcilerin ve ticaret gemilerinin hedef alınmaması çağrısında bulundu.
IMO Genel Sekreteri Arsenio Dominguez, hafta sonu uluslararası sularda Türk bayraklı ayçiçek yağı taşıyan bir geminin, Rus insansız hava aracı saldırısına uğramasının ardından yaptığı açıklamada, olayda yaralanma yaşanmadığını ancak ticari denizciliğin giderek daha büyük bir risk altına girdiğini vurguladı.
Ukrayna, Rusya’nın petrol ihracatını sürdürmek için kullandığını savunduğu gölge filo tankerlerine yönelik operasyonlarını son haftalarda artırdı. Kasım sonu ve Aralık başı arasında Kairos, Virat ve Dashan adlı tankerler, Ukrayna’ya ait deniz insansız hava araçlarının saldırılarına maruz kaldı.
Kiev yönetimi bu saldırıları, Moskova’nın enerji gelirlerini kesmeye yönelik bir stratejinin parçası olarak tanımlarken; Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Moskova’nın karşılık olarak Ukrayna’yı denizden izole edebileceği ve Ukrayna’yı destekleyen ülkelerin tankerlerinin de hedef alınabileceği yönünde uyarılarda bulundu.
Uluslararası Taşımacılık İşçileri Federasyonu (ITF), gölge filo da dahil olmak üzere ticari gemilere yönelik saldırıları kınadı. ITF Denizciler Bölümü Başkan Yardımcısı Mark Dickinson, “Denizciler bir savaş aracı değildir. Hiçbir siyasi veya askeri hedef, sivil mürettebatı riske atmayı meşru kılamaz,” dedi.
Karadeniz; Türkiye, Bulgaristan, Romanya, Ukrayna, Rusya ve Gürcistan tarafından paylaşılan, tahıl, petrol ve petrol ürünleri taşımacılığı açısından hayati bir ticaret koridoru konumunda bulunuyor. Gölge filo tankerlerine yönelik saldırıların artmasıyla birlikte, savaş riski sigorta primleri hızla yükselirken, armatörler ve kiracılar için operasyonel belirsizlik derinleşiyor.
