Türkiye’nin önemli balıkçılık merkezlerinden Trabzon’da, teknelerin bakım-onarım ihtiyacı için kullanılan balıkçı barınakları amacı dışında kullanılmaya başladı. Şehre ait Faroz ve 100. Yıl balıkçı barınakları başta olmak üzere birçok noktada barınaklar, tapuları olmamasına rağmen son yıllarda yüksek fiyatlarla el değiştiriyor.
Balıkçılara sadece kullanım hakkı verilen bu yapılar; dış cephe kaplaması, teras uygulamaları, özel peyzaj düzenlemeleri ve kaçak ek imalatlarla adeta lüks konutlara dönüştürüldü. Milyonluk bedellerle pazarlanan barınaklar, iş insanlarından kamu görevlilerine, profesyonel futbolculardan üst gelir grubuna kadar geniş bir kesimin “hafta sonu evi” veya “kıyıda özel yaşam alanı” olarak tercih ettiği yapılara dönüşmüş durumda.
Doğal ve Tarihi Değerleri Koruma Derneği Başkanı Prof. Dr. Coşkun Erüz, Trabzon’daki kontrolsüz dönüşümün hukuki ve çevresel sorunlara yol açtığını belirtti.
Erüz, kıyı alanlarının kamuya ait olduğunun altını çizerek şunları söyledi:
“Kıyılardaki balıkçı barınaklarının hepsi kanunen devletin uhdesindedir. Tapu devri veya özel mülkiyet söz konusu olamaz. Sadece kullanım hakkı balıkçılara verilir. Buna rağmen fahiş fiyatlarla el değiştirdiği ifade ediliyor. Devlet istediği anda yıkabilir, düzenleme yapabilir. Bu nedenle bu satışların hukuki bir karşılığı yok.”
Bu yapıların lüks yaşam alanına dönüştürülmesinin yalnızca Trabzon özelinde değil, tüm kıyı yönetimi açısından risk oluşturduğunu vurgulayan Erüz, “Balıkçı limanlarımız yaylalarda görülen kaçak yapılaşmaya benzemeye başladı. Bu durum kabul edilemez. Acilen ulusal düzeyde standartlar oluşturulmalı, denetim sıkılaştırılmalıdır” dedi.
Balıkçı barınaklarının asli fonksiyonlarına dikkat çeken Prof. Erüz, barınakların dünya genelinde yalnızca balıkçıların ekipman depoladığı ve geçici olarak barındığı yapılar olduğunu hatırlattı:
“Barınaklar konaklama tesisi, yazlık ev veya özel mülk değildir. Çekek yerleri de sadece teknelerin bakım için kıyıya alınmasını sağlayan alanlardır. Arkalarında tesisleşme olmaması gerekir. Bugün karşılaştığımız tablo kontrolsüzlüğün sonucudur.”
Erüz, Trabzon’da yaşanan durumun balıkçılığın geleceğini de olumsuz etkileyeceğini söyleyerek şu uyarıda bulundu:
“Vatandaş kontrolsüz bırakıldığında barınakları yaşam alanına çevirir, lükse yönelir. Bu doğal bir sonuç. Ancak sınır koymak, kuralı belirlemek devletin görevidir. Aksi durumda limanlarımız gerçek balıkçılık amacından uzaklaşır.”
