Bu ele geçirme, 2019’dan beri ABD yaptırımları altındaki Venezuela’dan gelen bir petrol kargosu veya tankerine yönelik ilk doğrudan müdahale oldu. Olay, ABD’nin Güney Karayipler’de büyük ölçekli bir askeri yığınağa giriştiği ve ABD Başkanı Donald Trump’ın Maduro’nun devrilmesi için baskı kurduğu bir dönemde meydana geldi.
Nakliye kaynaklarına göre ABD’nin bu hamlesi, Venezuela ham petrolünün taşınmasında yer alan armatörleri, operatörleri ve diğer denizcilik kuruluşlarını alarma geçirdi. Birçok şirket, önümüzdeki günlerde planlanan seferlerin devam edip etmeyeceğini yeniden değerlendiriyor.
Konunun hassasiyeti nedeniyle isminin açıklanmasını istemeyen kaynaklara göre ABD’nin gelecek haftalarda Venezuela petrolü taşıyan ve aynı zamanda İran gibi diğer yaptırım uygulanan ülkelerden petrol taşımış olabilecek başka gemilere yönelik müdahaleler gerçekleştirmesi bekleniyor.
Venezuela’nın devlet petrol şirketi PDVSA, konuya ilişkin yorum yapmadı. Venezuela hükümeti bu hafta ABD’nin el koyma işlemini hırsızlık olarak nitelendirdi.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Trump yönetiminin yeni el koyma operasyonları planlayıp planlamadığı sorusuna yanıt vermedi ancak yaptırım politikalarının uygulanmaya devam edeceğini söyledi. Yaptırım uygulanan gemilerin karaborsa petrolüyle denizlerde dolaşmasını ve bu petrolden elde edilen gelirin dünyanın dört bir yanındaki haydut ve gayrimeşru rejimlerin uyuşturucu terörizmini beslemesini seyirci kalmayacağız dedi.
Kaynaklara göre ABD, olası müdahaleler için yaptırım uygulanan tankerlerden oluşan bir hedef listesi hazırladı. ABD Adalet Bakanlığı ve İç Güvenlik Bakanlığı’nın bu operasyonları aylardır planladığı belirtiliyor.
Petrol ihracatının azalması, Maduro hükümetinin en önemli gelir kaynaklarından birini doğrudan etkileyebilir ve Venezuela ekonomisini zorlayabilir.
ABD Hazine Bakanlığı, PDVSA’nın iç belgelerine ve gemi izleme verilerine göre Venezuela’da son dönemde ham petrol yükleyen altı süper tankere ve bazı kişilere yaptırım uygulandığını duyurdu.
Çarşamba günü gerçekleşen el koyma, ABD’nin son aylarda Karayipler ve Pasifik’te uyuşturucu taşıdığı iddia edilen gemilere yönelik düzenlediği 20’den fazla operasyonun ardından geldi. Bu operasyonlarda 80’den fazla kişi hayatını kaybetti.
Uzmanlar, bu saldırıların bazı durumlarda yargısız infaz niteliğinde olabileceğini savunurken ABD, Amerikalıları terör örgütü olarak nitelendirdiği uyuşturucu kartellerinden koruduğunu söylüyor.
ABD’nin Venezuela politikasına hâkim bir kaynağa göre, gemilere el konulmasının sürmesi Maduro üzerindeki mali baskıyı artırmayı hedefliyor olabilir. Maduro ise ABD’nin askeri yığınağının kendisini devirmeyi ve OPEC üyesi ülkenin petrol kaynaklarını ele geçirmeyi amaçladığını iddia ediyor.
ABD’nin yeni taktiği, yaptırım uygulanan petrolü Venezuela ve İran’dan Çin’e taşıyan gölge tanker filosuna odaklanıyor. Kaynaklar, tek bir geminin İran, Venezuela ve Rusya adına ayrı ayrı seferlere çıktığını ifade ediyor.
Skipper adlı tankerin ele geçirilmesi, en az bir nakliyecinin toplamda yaklaşık 6 milyon varil Merey petrolü içeren üç yeni yüklemenin seferlerini geçici olarak askıya almasına yol açtı.
Venezuela petrolünün ticaretiyle ilgilenen bir yönetici, yüklerin yeni yüklendiğini ve Asya’ya yola çıkmak üzereyken seferlerin iptal edildiğini belirtti. Tankerler şu anda güvenlik gerekçesiyle Venezuela kıyılarında bekliyor.
Kaynaklara göre ABD kuvvetleri, Venezuela limanlarında yükleme yapan veya bakımda bulunan gemileri izliyor ve harekete geçmeden önce uluslararası sulara açılmalarını bekliyordu.
Skipper’a müdahale öncesinde ABD’nin Venezuela ve Guyana yakınlarında gözetimi artırdığı ifade edildi.
Beyaz Saray’dan Leavitt, ele geçirilen geminin petrol yüküne resmi bir yasal süreç çerçevesinde el konulması için bir ABD limanına gönderileceğini açıkladı.
Daha fazla el koyma operasyonunun zamanlamasının, ABD limanlarının el konulan tankerlere ve taşıdıkları petrole ne kadar hızlı işlem yapabileceğiyle bağlantılı olacağı belirtiliyor. Gizli filodaki gemilerin çoğunun eski, belirsiz sahipliklere sahip ve üst düzey sigorta kapsamı olmayan gemiler olduğu, bu nedenle birçok limanın bu gemileri kabul etmekte isteksiz davranabileceği ifade ediliyor.
Kasım ayında Rusya ile petrol bağlantıları nedeniyle İngiltere ve AB yaptırımları altında bulunan Seahorse adlı bir başka tankerin de ABD savaş gemisi tarafından kısa süreliğine alıkonulduğu kaydedildi.
