ABD Başkanı Donald Trump’ın değişken gümrük tarifesi politikaları, küresel okyanus taşımacılığı sektöründe ciddi belirsizliklere yol açıyor. Washington yönetiminin, ABD mallarına vergi uygulayan ülkelere karşı “karşılıklı gümrük tarifeleri” açıklamaya hazırlanması; özellikle Çin, Meksika ve Kanada ile ticarette yeni gerilimlerin habercisi olarak değerlendiriliyor.
Bu gelişmeler, küresel deniz taşımacılığının büyük bölümünü yöneten MSC, Maersk, CMA CGM ve Hapag-Lloyd gibi şirketleri doğrudan etkiliyor. Söz konusu hatlar, Walmart ve Home Depot gibi büyük ABD perakendecileri için konteyner taşımacılığı sağlıyor ve ticaret politikalarındaki istikrara büyük ölçüde bağımlı çalışıyor.
Sektör temsilcileri, tarife kararlarının sık değişmesi nedeniyle ithalatçıların planlama yapmakta zorlandığını belirtiyor. Perakende Sektörü Liderleri Birliği yetkilileri, firmaların yeni gümrük vergilerine uyum sağlamak için yeterli hazırlık süresi bulamadığını vurguluyor. Gümrük komisyoncuları ise ithalatçıların haftadan haftaya maliyet hesaplarını yeniden yapmak zorunda kaldığını ifade ediyor.
Bazı şirketlerin, artması beklenen vergilerden kaçınmak için yüklerini hızla ABD’ye sevk etmeye çalıştığı, hatta daha pahalı olmasına rağmen hava kargo taşımacılığına yöneldiği bildiriliyor. Bu eğilim, ABD’ye yönelik konteyner ithalatında kısa vadeli bir artışa yol açtı.
Son verilere göre, Uzak Doğu – ABD Batı Kıyısı hattında spot konteyner navlunları bir günde %16 artarak 2.844 dolara yükseldi. Buna rağmen fiyatların, jeopolitik krizlerin yoğun olduğu geçen yıla kıyasla daha düşük seviyelerde kaldığı görülüyor.
Uzmanlar, şirketlerin stokları öne çekerek geçici rahatlama sağlamasının sürdürülebilir olmadığını vurguluyor. Trump yönetiminin Çin bağlantılı gemilere yönelik liman ziyaret ücretleri getirme planı ise, ABD limanlarında operasyonel karmaşayı artırabileceği ve tarım ile enerji ihracatını olumsuz etkileyebileceği gerekçesiyle eleştiriliyor.
Nakliye yöneticileri, belirsizliğin tedarik zinciri kararlarını doğrudan etkilediğini ifade ediyor. Yunanistan merkezli bir denizcilik yöneticisine göre birçok müşteri, ileride uygulanabilecek yeni vergiler nedeniyle yükleme kararlarını erteleyerek “bekle-gör” politikasına geçmiş durumda.
Öte yandan, Tedarik Yönetimi Enstitüsü’nün verileri gümrük tarifelerine ilişkin endişelerin ABD imalat sektöründeki toparlanmayı yavaşlattığını ortaya koyuyor. S&P Global Market Intelligence tahminlerine göre ise tarifelerin etkisiyle ABD’nin deniz yoluyla konteyner ithalatı 2025’e kadar yaklaşık %0,7 oranında gerileyebilir.
ABD Gümrük ve Sınır Koruma Teşkilatı, yeni tarifelerin uygulanabilmesi için sistemlerini güncellemeye çalışırken, artan kural sayısının şirketler açısından uyumu daha da zorlaştırdığı ifade ediliyor. Uzmanlara göre mevcut tablo, küresel deniz taşımacılığı için yüksek belirsizlik ve dalgalanmanın süreceğine işaret ediyor.
