Küresel ticaretin en kritik geçiş noktalarından biri olan Panama Kanalı ‘nda stratejik bir el değiştirme yaşandı. Panama Yüksek Mahkemesi’nin, Çin merkezli CK Hutchison’a bağlı Panama Ports Company’nin (PPC) uzun süredir elinde bulundurduğu liman imtiyazlarını iptal etmesinin ardından; kanalın girişindeki kilit terminallerin işletmesi dev denizcilik şirketleri Maersk ve Mediterranean Shipping Co’ya (MSC) devredildi.
Kararın resmi gazetede yayımlanmasıyla birlikte, PPC’nin 1997 yılından bu yana yönettiği Pasifik’teki Balboa ve Atlantik’teki Cristóbal limanlarında 18 aylık geçiş süreci resmen başladı.
Panama Denizcilik Otoritesi (AMP), operasyonların kesintiye uğramaması amacıyla her iki tesisin kontrolünü devraldı. AMP teknik geçiş ekibinin başkanı Alberto Alemán Zubieta, mahkeme kararının kesinleşmesinin ardından yaptığı açıklamada, Balboa ve Cristóbal limanları için iki ayrı sözleşmenin yönetim kuruluna sunulduğunu belirtti.
Hükümet tarafından onaylanan geçici lisanslar kapsamında Balboa Limanı’nı bir Maersk iştiraki olan APM Terminals Panama, Cristóbal Limanı’nı ise MSC’nin bir parçası olan Terminal Investment Limited (TIL) işletecek.
Panama Devlet Başkanı José Raúl Mulino, hamlenin limanların değeri belirlenene kadar operasyonların sürmesini sağlamak için geçici bir önlem olduğunu vurguladı. Çalışma Bakanı Jackeline Muñoz ise her iki terminalde görev yapan yaklaşık 1.200 personelin işten çıkarılmayacağı konusunda güvence verdi.
Devir işlemini hukuksuzluk olarak nitelendiren CK Hutchison cephesinden ise karara sert tepki geldi. Şirket, Panama makamlarının limanlara fiziksel olarak girdiğini ve PPC çalışanlarını talimatlara uymamaları halinde cezai kovuşturma ile tehdit ettiğini iddia etti.
Holding, devletin eylemlerinin limanlardaki operasyon, iş sağlığı ve güvenliği açısından ciddi riskler yarattığını savundu. Ayrıca ulusal ve uluslararası düzeyde hukuki süreç başlattıklarını da bildirdi. Panama’ya yatırım koruma anlaşması kapsamında bir uyuşmazlık bildirimi gönderen şirket, ayrıca Uluslararası Ticaret Odası (ICC) nezdinde tahkim süreci başlattı.
Panama Kanalı kararı hukuki görünse de, bu el değiştirme küresel çapta ABD ve Çin arasında ticaret yolları üzerindeki artan rekabetin bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
-Çin devletine ait China Daily gazetesinde yayımlanan bir makalede, Yüksek Mahkeme’nin kararı “dış baskının yargı bağımsızlığını nasıl yozlaştırabileceğine ve uluslararası yatırımın temellerini nasıl sarsabileceğine dair ders kitaplarına geçecek bir örnek” olarak nitelendirildi. Çin’in Hong Kong ve Makao İşleri Ofisi de Hutchison’ın ihalesinin iptal edilmesi nedeniyle Panama’nın ağır bir bedel ödeyeceği uyarısında bulundu.
-Washington için bir zafer olarak yorumlanan karar sonrasında ABD’nin Panama Büyükelçisi Kevin Cabrera, yargı sürecini savundu. Cabrera, yetkililerin kendi yargı sistemlerinin kararlarını alma hakkına sahip olduğunu belirterek, sonucu Panama halkı için iyi bir gelişme olarak değerlendirdi.
Geçici sözleşmelerin geçerli olacağı 18 aylık sürecin ardından, limanların uzun vadeli işletmesi için yeni bir uluslararası ihaleye çıkılması bekleniyor.
İlgili haberler:
https://denizgundem.com/panama-kanalinda-vekalet-savasi-ck-hutchison-tahkim-surecini-baslatti/
https://denizgundem.com/ck-hutchison-panama-limanlari-sozlesmeleri-iptal-edildi/
