İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), Hürmüz Boğazı’nı kullanmak isteyen ticari gemiler için kripto para ve Çin Yuanı tabanlı yeni bir ücretlendirme ve izin mekanizması başlattı. Uygulama kapsamında büyük tankerlerden gemi başına yaklaşık 2 milyon dolar talep edilirken, bazı ülkeler kendi bayraklarını taşıyan gemiler için ücretsiz geçiş kotaları müzakere ediyor.
Basra Körfezi’ndeki jeopolitik krizde yeni bir aşamaya geçildi. Bloomberg’in sektörel kaynaklarına dayandırdığı bilgilere göre, İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapacak ticari gemiler için resmi bir ücretlendirme ve izin sistemini devreye soktu. ABD finansal sisteminin yaptırımlarından kaçınmak amacıyla Hürmüz geçişi için ticari ödemelerin yalnızca kripto para veya Çin Yuanı cinsinden kabul edildiği bildirildi.
Kurulan yeni düzende, gemi armatörleri IRGC’ye bağlı bir paravan şirket üzerinden geminin sicil ve milliyet bilgilerini içeren bir başvuru dosyası iletiyor.
IRGC Deniz Kuvvetleri tarafından yapılan güvenlik incelemesinin ardından; geminin hedef ülkelerle bağlantısı olmadığı teyit edilirse beş kademeli bir fiyatlandırma tarifesi üzerinden anlaşma sağlanıyor. Bu ticari geçişlerin taban fiyatı, dev petrol tankerleri (VLCC) için yaklaşık 2 milyon doları veya varil başına 1 doları buluyor.
Ödemenin kripto para veya Çin Yuanı ile tamamlanmasının ardından gemiye; Hürmüz Boğazı’ndan tek bir geçiş için geçerli olan bir geçiş kodu veriliyor. Boğazın kuzey ucundaki kontrol noktasına ulaşan gemi; bu kodu VHF telsiz üzerinden iletiyor ve Umman Körfezi’ne kadar olan rotasında kendisine İran güvenlik güçleri eşlik ediyor.
Sistem ticari gemiler için yüksek maliyetler oluştururken; bazı ülkelerin kendi bayraklarını taşıyan gemiler için ücretsiz Hürmüz geçişi hakkı elde ettiği belirtiliyor.
Diplomatik kaynaklara göre Pakistan hükümeti, ihtiyacından fazla olan 20 gemilik bir geçiş izni kopardı ve kullanılmayan kotaları büyük armatörlere pazarlamaya başladı. Çin Dışişleri Bakanlığı da en az üç Çin gemisinin geçişi için ilgili taraflarla anlaşma sağlandığını doğruladı.
Denizcilik danışmanlık firması Windward’ın verilerine göre, İran kontrolündeki şeridi kullanan gemi sayısı günlük olarak tek hanelerde kalmaya devam ediyor.
Kpler analizleri ise, yavaş işleyen bu sistemin trafiği rahatlatmakta yetersiz kaldığını; an itibarıyla 320’den fazla tanker ve gaz taşıyıcısı ile birlikte yaklaşık 2 bin ticari geminin halen Basra Körfezi’nde mahsur durumda olduğunu gösteriyor.
İlgili haberler:
İran’dan Hürmüz Boğazı’ndan Geçişlere Kısıtlama ve Ücret Getiren Yasa Tasarısına Onay
İran’dan Küresel Ticarete Rest: “Hürmüz Boğazı Eski Haline Dönmeyecek”
