IMO Genel Sekreteri Arsenio Dominguez, küresel deniz güvenliğine yönelik artan tehditlere karşı Üye Devletler ve uluslararası ortaklar arasında daha dikkatli olunması ve daha derin bir işbirliği yapılması çağrısında bulundu.
11 Ağustos’ta Panama Cumhuriyeti Devlet Başkanı José Raúl Mulino’nun başkanlığında Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde yapılan üst düzey açık tartışmada konuşan Sayın Dominguez, gemilerin ve denizcilerin dünya çapında milyarlarca ton yük taşıma sürecinde karşılaştıkları riskleri özetledi.
“Toplu müdahalemiz, önleme, sürekli teyakkuz, yenilikçilik ve sürekli güçlendirilmiş bölgesel ve uluslararası iş birliğine dayanmalıdır,” dedi. “Burada çok taraflılık kilit öneme sahiptir. Deniz güvenliği ortak bir sorumluluktur.”
Devletlerin, denizcilikte emniyet, güvenlik ve çevre koruma konusunda belirlenmiş uluslararası standartlar çerçevesinde yükümlülüklerini yerine getirmeleri gerektiğini vurguladı.
Gelişen tehditlerle mücadele
2024 yılında , IMO’ya yaklaşık 150 korsanlık ve silahlı soygun vakası bildirildi; en yüksek sayılar Malakka ve Singapur Boğazları, Hint Okyanusu ve Batı Afrika’da yaşandı. Aynı yıl, Kızıldeniz’de uluslararası hukuku ve seyir özgürlüğünü ihlal eden gemileri hedef alan hukuka aykırı saldırılar gerçekleştirildi.
Siber saldırılar, uyuşturucu kaçakçılığı ve dolandırıcılık faaliyetleri deniz güvenliğini tehdit etmeye devam ederken, yeni ortaya çıkan teknolojiler hem fırsatlar hem de riskler getirerek güçlü siber güvenlik yönetiminin aciliyetini vurguluyor.
Bay Dominguez, “Jeopolitik gerginlikler denizciliği aksattığında ve masum denizciler hayatlarını kaybettiğinde, yakın zamanda Kızıldeniz Bölgesi’nde ve 2024’te gördüğümüz gibi, ilerlemenin tek yolu yapıcı diyalogdur,” dedi. “Deniz güvenliği sadece teknik değil, aynı zamanda son derece insani bir konudur.”
Uluslararası nakliyeye yönelik saldırıların derhal sona erdirilmesi ve durumun sürekli izlenmesi çağrısında bulunan Güvenlik Konseyi kararları için teşekkür etti.
Kapasite geliştirme, bilgi paylaşımı
Bu zorlukların bir kısmını hafifletmek için IMO, 2004 Uluslararası Gemi ve Liman Tesisi Güvenlik Kodu ( ISPS Kodu ), 2005 yılında revize edilen Denizde Hukuka Aykırı Eylemlerin Önlenmesi Protokolleri veya SUA anlaşmaları ve zorunlu Güvenlik Yönetim Sistemleri kapsamındaki siber güvenlik gereksinimleri gibi bağlayıcı önlemler geliştirmiştir.
Kapasite geliştirme projeleri, bilgi paylaşımı ve iş birliğine vurgu yaparak bölgesel müdahalelerin güçlendirilmesine yardımcı olmaktadır. Öne çıkan çerçeveler arasında Asya’da Gemilere Karşı Korsanlık ve Silahlı Soygunla Mücadele Bölgesel İşbirliği Anlaşması ( ReCAAP ), Cibuti Davranış Kuralları ve Cidde Değişikliği ( DCOC/JA ) ve Batı ve Orta Afrika ülkeleri arasında Yaoundé Davranış Kuralları ( YCOC ) yer almaktadır.
Dominguez ayrıca, bu çalışmanın ilerletilmesinde, AB tarafından finanse edilen Kızıldeniz Programı ve Liman Güvenlik Projesi gibi girişimler aracılığıyla Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC), INTERPOL, bölgesel kuruluşlar ve bağışçı Üye Devletlerle ortaklıkların önemini vurguladı .
Üst düzey tartışmanın amacı, çok taraflılığı güçlendiren ve uluslararası hukuk çerçevesini koruyan deniz güvenliğini artırmaya yönelik yenilikçi, kapsayıcı ve işbirlikçi yaklaşımları teşvik etmekti.
