Hong Kong tescilli bir konteyner gemisinin Çinli kaptanı hakkında, Baltık Denizi’nde kritik altyapıya zarar verildiği iddiasıyla açılan davada 18 tanığın dinlenmesi bekleniyor. Kaptanın avukatı, savunma hazırlıkları için mahkemeden ek süre talep etti.
Hong Kong’da hazırlanan iddianameye göre, Newnew Polar Bear adlı konteyner gemisinin kaptanı Wan Wenguo, 8 Ekim 2023’te Finlandiya ile Estonya arasındaki denizaltı doğalgaz boru hattı ile bölgedeki telekomünikasyon kablolarına zarar vermekle suçlanıyor. Savcılar, olayın “suç teşkil eden hasar” kapsamında değerlendirildiğini belirtiyor.
Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya yönelik saldırılarının ardından Baltık Denizi bölgesinde enerji ve iletişim altyapılarına yönelik risk algısı yükselirken, son yıllarda yaşanan çeşitli kesintiler bölge ülkelerini alarm durumuna geçirdi. Buna karşın İskandinav ve Baltık ülkelerindeki yetkililer, olaylarda kasıt unsurunu kesin biçimde kanıtlamakta ve sorumlular hakkında mahkûmiyet kararı çıkarmakta zorlandıklarını ifade ediyor.
43 yaşındaki Wan, Salı günü Hong Kong’da hâkim karşısına çıktı. Avukatı Jerry Chung, savunma sunulmadan önce dava dosyasının ayrıntılı biçimde incelenmesi gerektiğini belirterek erteleme talebinde bulundu. Mahkeme, davayı 11 Şubat tarihine erteledi.
Chung, gemiye verilen zarar iddiasına ilişkin davada; mürettebat üyeleri, Hong Konglu yetkililer ve denizcilik alanında uzman iki kişi dâhil olmak üzere 10 tanığın dinleneceğini açıkladı. Söz konusu suçlama kapsamında öngörülen azami cezanın iki yıl hapis olduğu belirtildi. İddianamede, kaptanın “dikkatsiz davrandığı” ve “geçerli bir hukuki gerekçe olmaksızın başkasına ait mala zarar verdiği” savunuluyor.
Finlandiya, soruşturma sürecinde Çin’den üst düzey destek talep etti. Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, 2024 yılında Pekin’e yaptığı resmi ziyarette konuyu Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile gündeme getirdi.
Finlandiya polisi, Mayıs 2025’te Çinli yetkililerle yürütülen ortak soruşturma sonucunda, Finlandiya ile Estonya’yı Baltık Denizi altından birbirine bağlayan Balticconnector doğalgaz boru hattındaki hasarın, Polar Bear gemisinin demirinin deniz tabanında sürüklenmesi sonucu meydana geldiği değerlendirmesini paylaştı.
Estonya polisi ise geminin, boru hattına ulaşmadan önce Estonya’yı Finlandiya ve İsveç’e bağlayan denizaltı telekomünikasyon kablolarına da zarar vermiş olabileceğinden şüpheleniyor.
Hat işletmecisi Gasgrid Finland, onarım maliyetinin yaklaşık 35 milyon euro (yaklaşık 41 milyon dolar) olduğunu açıkladı. Wan’ın avukatı ise olası tazminat taleplerinin kapsamı ve muhatapları konusunda bilgi vermedi.
Wan ayrıca, Uluslararası Denizde Can Güvenliği Sözleşmesi (SOLAS) kapsamında, Hong Kong bayraklı gemiler için geçerli güvenlik yükümlülüklerini yerine getirmemekle ilgili iki ayrı suçlamayla da karşı karşıya. Bu suçlamaların, gemideki bir çapanın kaybolması ve kaptanın mürettebata düzenli günlük rapor sunmamasıyla bağlantılı olduğu ifade edildi. Bu başlıklar altında sekiz tanığın daha dinlenmesi bekleniyor.
Wan, Mayıs ayında yapılan ilk duruşmada kefalet talebinde bulunmamış ve o tarihten bu yana tutuklu bulunuyor. Olaylar Hong Kong sularında gerçekleşmemiş olsa da, geminin Hong Kong bayrağı taşıması nedeniyle dava, kentin küresel denizcilik düzenleme yetkisi kapsamında ele alınıyor. Hong Kong savcılarının, süreçte Finlandiya ve Estonya makamlarıyla iş birliği yaptığı bildiriliyor.
Öte yandan bazı Avrupa ülkeleri, kritik altyapıya yönelik bu tür olayları “hibrit saldırılar” kapsamında değerlendirerek Rusya’yı sorumlu tutuyor. Moskova ise söz konusu suçlamaları reddederek, Batı’nın bilgi savaşı yürüttüğünü savunuyor.
