Lityum-iyon pillerin kullanımındaki artış ve kargoların yanlış beyan edilmesi, dökme yük ve konteyner gemilerinde ciddi yangın riskleri oluşturuyor. Uluslararası sigorta şirketleri, rekor seviyeye ulaşan vakalara karşı denizcilik sektörünü uyarıyor.
Deniz taşımacılığı sektöründe, özellikle dökme yük, araç ve konteyner gemilerinde lityum-iyon pil yangınları giderek büyüyen küresel bir tehdit haline geldi. Uluslararası sigorta şirketi Gard’ın raporlarına göre, lityum-iyon pillerin kullanımının yaygınlaşması ve riskli kargoların içeriğinin bilerek veya bilmeyerek yanlış beyan edilmesi, gemilerde çıkan ciddi yangınların sayısında dramatik bir artışa neden oluyor.
Gard Yunanistan Kıdemli Hasar Danışmanı Alexandra Chatzimichailoglou’nun katıldığı bir deniz sigortacılığı konferansında paylaştığı verilere göre, yalnızca kendi üyelerinin kayıtlarında 23 büyük konteyner yangını yer aldı ve bu yangınlardan ikisinin maliyeti 10 milyon dolarlık sigorta limitini aştı. Son dönemde Asya’ya geri dönüşüm amacıyla gönderilen hurda metallerin, konteynerler yerine dökme yük gemileriyle taşınmaya başlanması ve yük içeriklerinin hatalı bildirilmesi yangın riskini daha da körükledi.
Bu tehlikenin en güncel örneklerinden biri İngiltere’nin Güney Galler bölgesindeki Newport rıhtımında yaşandı. 40 bin 500 detveyt tonluk (dwt) “Nord Houston” isimli dökme yük gemisinde, taşıdığı hurda metaller nedeniyle büyük çaplı bir yangın çıktı. Yerel itfaiye ekipleri, alevleri kontrol altına alabilmek için dronlar, özel hidrolik platformlar ve itfaiye botları gibi geniş çaplı müdahale araçlarını seferber etmek zorunda kaldı.
Uluslararası Denizcilik Katı Dökme Yükler (IMSBC) Kodu’na göre sıvılaşma veya kimyasal tehlike barındırmayan “Grup C” kategorisindeki hurda metallerin, denetimlerde aslında son derece yanıcı ve tehlikeli maddeler içerdiği tespit edildi. Rapora göre, güvenli kabul edilen bu kargoların içine gizlenmiş piller, kauçuk, plastik ve gaz tüpleri gibi yabancı maddeler açık denizlerde felaketlere zemin hazırlıyor.
İsveç Kulübü yetkilisi David Nichol, konteyner gemilerinde son bir yılda görülen yangın sayısının önceki dört yılın toplamını aştığını belirterek durumun ciddiyetine dikkat çekti. QBE sigorta şirketinin İngiltere itfaiye verilerine dayandırdığı güncel araştırma ise karadaki durumun da farksız olduğunu gösteriyor. Verilere göre, İngiliz itfaiye ekipleri günde ortalama 4,8 lityum-iyon pil yangınına müdahale ederken, bu oran 2022 yılına kıyasla yüzde 147 oranında bir artışa işaret ediyor.
Uzmanlar, Uluslararası Denizcilik Tehlikeli Mallar (IMDG) Kodu’ndaki karmaşık istisnaların da bu krizde büyük payı olduğunu vurguluyor. Taşınabilir cihazların belirli şartlar altında tehlikesiz kabul edilmesi denetimleri zorlaştırırken; elektronik atıkların “alüminyum hurdası” veya lityum pilli ikinci el elektrikli araçların standart “otomobil” olarak beyan edilmesi gibi kural ihlalleri, can ve mal güvenliğini hiçe saymaya devam ediyor.
İlgili haberler:
Pasifik’te Tehlikeli Yük Alarmı: Lityum İyon Bataryalar Gemide Büyük Yangına Neden Oluyordu
Lityum Pil Yangınları ve Alternatif Yakıtlar Denizcilikte Yangın Güvenliğini Yeniden Şekillendiriyor
