İskoçya hükümeti, denizcilik tarihine ışık tutan iki önemli batık gemiyi Tarihi Korunan Deniz Alanı (Historic Marine Protected Area – MPA) statüsüne aldı. Bu karar, yüzyıllardır deniz altında saklı kalan kültürel mirasın korunması ve gelecek nesillere aktarılması açısından kritik bir adım olarak değerlendiriliyor.
Koruma kapsamına alınan gemilerden ilki, 1745 yılında Shetland Adaları açıklarında şiddetli bir fırtınada batan Drottningen af Sverige adlı İsveç Doğu Hindistan Şirketi’ne ait yelkenli ticaret gemisi. Diğeri ise 1919 yılında Orkney Adaları’ndaki Scapa Flow limanında scuttling (batırma) operasyonu sırasında deniz dibine gömülen Alman Yüksek Deniz Filosu’na ait kalıntılar.
Tarihi ve bilimsel önemi büyük
Scapa Flow’daki batıklar, I. Dünya Savaşı sonrası dönemin deniz stratejileri ve askeri teknolojisi hakkında somut bilgiler sunuyor. Drottningen af Sverige ise 18. yüzyılın küresel ticaret ağlarını, gemi inşa tekniklerini ve deniz seyrüsefer yollarını anlamak açısından eşsiz bir kaynak olarak görülüyor. Her iki batık, dalış turizmi ve deniz arkeolojisi meraklıları için de önemli bir cazibe merkezi.
Resmi açıklama
İskoçya İklim Eylemi ve Enerji Bakanı Gillian Martin, yaptığı değerlendirmede şunları söyledi:
“Bu iki yeni tarihi MPA, İskoç denizlerindeki en önemli batık alanları koruma ağına eklenmiş oldu. Böylece, hem bilimsel araştırmaların hem de sorumlu turizmin önü açılırken, bu mirasın gelecek kuşaklara bozulmadan aktarılması sağlanacak.”
Turizme ve araştırmalara katkı
Yeni statü sayesinde batık alanlarda izinsiz dalış, eser çıkarma veya yapısal müdahale yasaklanırken, bilimsel dalış ve kontrollü turizm faaliyetleri teşvik edilecek. Bu sayede hem deniz ekosistemi hem de kültürel miras korunacak.
İskoçya’nın bu kararı, denizcilik dünyasında kültürel mirasın korunması konusunda örnek bir adım olarak değerlendiriliyor.
