Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Deniz Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Coşkun Erüz, Karadeniz’in kendine has yapısının “hayalet ağlar” nedeniyle büyük bir tehdit altında olduğunu açıkladı. Erüz, deniz tabanında yıllarca çözünmeden kalan bu ağların, biyoçeşitlilik için “sinsi bir katil” olduğunu ve plastik tehdidi artırdığını vurguladı.
Karadeniz’in 6 ülkeyle çevrili ve gezegenin en sıra dışı denizlerinden biri olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Erüz, ekosistemin hassasiyetini şu sözlerle anlattı:
Karadeniz, yüzeyin altında beklenmedik bir gerçeği saklıyor. Sularının yüzde 80’inden fazlası oksijensiz yapıdadır. 150 metrenin altında oksijen kayboluyor ve yerini zehirli hidrojen sülfid gazı alıyor. Bu nedenle deniz yaşamı, ince ancak çok verimli bir yüzey tabakasına sıkışmıştır. Bu durum, sınırlı yaşam alanını son derece değerli kılıyor.
Deniz kirliliğine dair çarpıcı veriler paylaşan Erüz, Avrupa Çevre Ajansı (EEA) raporlarına göre Karadeniz’deki kirliliğin yüzde 85’inin plastikten oluştuğunu belirtti.
Hayalet ağların küresel kirliliğin yüzde 10’unu, bazı kritik bölgelerde ise yüzde 50’sini oluşturduğunu kaydeden Erüz, “Dayanıklı plastiklerden yapılmış bu ağlar, deniz içerisinde kontrolsüzce dolaşarak on yıllarca varlığını sürdürüyor. Kaybolan tek bir ağ yüzlerce kilo ağırlığında olabiliyor. Hamsiden nesli tehlikedeki mersin balığına, yunuslardan kuşlara kadar her canlıyı avlamaya devam ederek ekosistemi bozuyor” değerlendirmesinde bulundu.
Karadeniz’in kırılgan ekosistemini tehdit eden “hayalet ağlar”a karşı mücadele için başlatılan BlackNETS projesinin tamamlanmasının ardından, 2026 yılı itibarıyla Tarım ve Orman Bakanlığı iş birliğiyle “Horizon ROWER” projesi başlatıldı.
Erüz, yeni yol haritasını şöyle açıkladı, “KTÜ Deniz Bilimleri Fakültesi olarak 2026 yılı itibarıyla ‘Horizon ROWER’ projesini başlatıyoruz. Tarım ve Orman Bakanlığı iş birliği ile hayalet ağ geri toplama çalışmaları planlanmaktadır. Yeni proje ve uygulamalarla hem toplumsal farkındalığı artıracak hem de ağları geri kazanarak deniz ekosistemini rehabilite edeceğiz.”
