Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), küresel emtia ticaretindeki aksamaları ve tedarik zinciri krizlerini anlık olarak izleyerek jeopolitik şoklara karşı erken uyarı sağlayan yeni dijital takip sistemini devreye alıyor.
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), dünya genelindeki emtia ticaretinde yaşanan aksamaları eşzamanlıya yakın bir hızda izlemek üzere geliştirdiği yeni OECD veri platformu sistemini 11 Mayıs günü itibarıyla kullanıma sundu. Yeni sistem, gemi hareket verilerini (AIS) temel alıyor. Sistem küresel ticaretteki olası şoklara karşı hükümetler, yatırımcılar ve piyasalar için kritik bir erken uyarı radarı işlevi görecek.
Yeni platformun kapsama alanı, küresel deniz taşımacılığının devasa boyutlarını dijital ortama taşıyor. Sistem, dünya çapında 4 bin 100’den fazla limanda yer alan yaklaşık 30 bin yanaşma noktasını mercek altına alıyor. Ayrıca 23 farklı emtia grubundaki ticari akışları anlık olarak analiz ediyor. İleri görüntü analizi ve ağ modelleme teknolojileriyle desteklenen altyapı; hangi nakliye rotalarının ve ürün gruplarının risk altında olduğunu hızla tespit edebiliyor.
Sistemin temel amacı; Hürmüz Boğazı’ndaki son gerilimler, altyapı çökmeleri veya ani ticari kısıtlamalar gibi küresel şoklara karşı karar alıcıların tepki süresini kısaltmak. Sistemin başarısına en çarpıcı örnek olarak, 2024 yılında ABD’nin Baltimore kentindeki Francis Scott Key Köprüsü’nün çökmesinin ardından İngiltere’nin ithalatında yaşanan kısa süreli aksamanın platform tarafından anında fark edilmesi gösteriliyor. Bu durum, sistemin geleneksel ticaret istatistiklerinden çok daha hızlı bir ekonomik izleme potansiyeli sunduğunu kanıtlıyor.
OECD yetkilileri, yayınladıkları raporda bu yeni sistemin resmi ticaret istatistiklerinin yerini almayı değil, onları tamamlamayı hedeflediğini vurguluyor. Geleneksel verilerin yayımlanmasından çok önce piyasadaki kırılma noktalarını, aksamaları ve yeni trendleri yakalama gücüne sahip olan platform, özellikle belirsizlik dönemlerinde stratejik bir rehber olacak.
Konteyner yüklerinin eksik hesaplanma riski ve küresel uydu görüntülerindeki olası gecikmeler metodolojik sınırlamalar olarak kabul edilse de uzmanlar, bu adımı gerçek zamanlı ticaret istihbaratı ve denizcilik risk değerlendirmesinde büyük bir atılım olarak nitelendiriyor.
