Liman operasyonlarının verimlilik içinde ve kesintiye uğramaksızın gerçekleştirilmesi gerek ekonomik gerekse çevresel sürdürülebilirlik açısından kritik önem taşıyan bir konu. Çözüm ise operasyonlarda sürdürülebilirlik, verimlilik ve çevresel sorumluluk başlıklarının tümünün bir bütün olarak ele alınmasında yatıyor. Maridec Marine’den Taylan Kızıltaş, ekipman kullanımının yanı sıra çarkın en önemli dişlilerinden biri olan temiz yağ ve temiz yakıt başlıklarını Deniz Gündem okurları için anlattı.
Limanlar, saniyelerin kapasite ve maliyete doğrudan yansıdığı entegre operasyon alanlarıdır. Okyanusları aşan dev gemilerin rıhtıma yanaşmasıyla başlayan gemiden-sahaya sahadan-gemiye akış; STS/ RTG vinçler, reach stacker’lar, terminal çekicileri ile MAFI/roll-trailer hatları arasında milimetrik bir senkron gerektirir. Bu koreografide her hamle ya verimlilik ya da gecikme üretir. Planlama, emniyet ve bakım disiplinleri aynı ritimde attığında liman, dünya ticaretinin kritik sahnesi olarak değer yaratır. Kısacası liman sahaları, profesyonellerin yönettiği bir satranç tahtasıdır. Bu satranç tahtasında ritmi ayakta tutan görünmeyen kaldıraç ise yakıt ve yağın temizliğidir. Ve doğru separasyon ve filtrasyon olmaksızın istikrar mümkün değildir.
Yükleme ve tahliye ekipmanlarının kesintisiz çalışması, yalnızca lojistik akışı değil, limanın rekabet gücünü de belirler. Peki ya söz konusu ekipmanlardan biri beklenmedik bir arıza nedeniyle durduğunda ne olur? İşte o anda, saniyeler maliyeti katlayarak ilerlemeye başlar. Daha net bir ifadeyle, kritik ekipmanların kesintisiz ve sorunsuz çalışması, beklenmedik durumların ortaya çıkmaması, liman operasyonlarında en önemli konulardan biridir.
Öte yandan, günümüzün ve geleceğin en önemli konusu olan çevresel duyarlılık, karbon salımının minimuma hatta sıfıra çekilmesi ve buna bağlı olarak yağ ve yakıt tüketiminden tasarruf elde edilmesi konuları da gerek çevresel gerekse mali yönden üzerinde sıkça düşünülmesi ve dikkatle durulması gereken konulardır.
Bu noktada, düzenli bakım ve önleyici denetimlerin önemi bir kez daha ortaya çıkmaktadır. Zira “önce tedbir, sonra tebdil” atasözünde olduğu gibi, arızalar gerçekleşmeden alınan önlemler hem zaman hem de maliyet açısından büyük tasarruflar sağlar. Böylelikle, operasyonel süreklilik pekiştirilerek işletme verimliliği korunmuş olur.
Bilindiği üzere, denizde beklenmedik duruşların hemen hemen tümü, insan kullanımı sonucu yaşanan anlık arızalar hariç tutulduğunda, mekanik arıza kaynaklı oluşmaktadır. Mekanik arızaların önemli bölümü de ekipmanların bakımları sırasında kullanılan parçalar ve yine bu ekipmanların sağlıklı çalışmasını sağlamak ile görevli olan yağ ve yakıtın niteliğine dayanmaktadır. Alınabilecek önlemler ise maddeler halinde şöyle sıralanabilir:
