BIMCO tarafından hazırlanan BIMCO ETS maddesi, Aralık 2025’te resmen kabul edildi. Yeni düzenleme, gemi alım satım işlemlerinde emisyon ticaret sistemleri (ETS) kapsamındaki yükümlülüklerin alıcı ve satıcı arasında açık şekilde dağıtılmasını amaçlıyor. Madde, özellikle Avrupa Birliği Emisyon Ticaret Sistemi (EU ETS) ve gelecekte yürürlüğe girebilecek diğer emisyon şemalarını kapsayacak şekilde tasarlandı.
Gemi sahipleri, brokerlar, hukuk uzmanları ve P&I temsilcilerinden oluşan bir BIMCO alt komitesi tarafından geliştirilen düzenleme, geniş paydaş istişareleri sonucunda oluşturuldu. Amaç, mülkiyet devri sırasında emisyon uyumluluğuna ilişkin belirsizlikleri ortadan kaldırmak ve sözleşmesel netliği artırmak.
BIMCO ETS maddesi, önceki ETS hükümlerinde kullanılan terminolojiye dayanıyor ancak kapsamını yalnızca EU ETS ile sınırlamıyor. Yetkili makamlarca benimsenebilecek gelecekteki tavan ve ticaret mekanizmalarını da kapsayacak esneklikte hazırlandı.
Bu yaklaşım, farklı bölgelerde yürürlüğe girebilecek emisyon ticaret sistemlerine karşı taraflara sözleşmesel güvence sağlamayı hedefliyor.
BIMCO ETS maddesi uyarınca satıcılar, teslimat anına kadar olan tüm emisyon uyumluluğundan sorumlu olacak. Bu kapsamda:
Bu yapı sayesinde teslimattan önce ortaya çıkan emisyonlara ilişkin yükümlülükler alıcılara devredilmiyor.
Bu sistem, FuelEU Maritime rejiminden ayrışıyor. EU ETS kapsamında teslimat öncesi yükümlülükler satıcıya ait kalırken, FuelEU Maritime sisteminde teslimat anında birikmiş uyumluluk bakiyesinin alıcı tarafından devralınması söz konusu olabiliyor.
Teslimat anından itibaren geminin geçerli emisyon şemalarına uyumluluğu tamamen alıcının sorumluluğuna geçiyor. Bu, teslimat sonrası oluşan emisyonlar için izinlerin teslim edilmesi ve devam eden raporlama gerekliliklerinin yerine getirilmesini kapsıyor.
Yükümlülüklerin mülkiyet devriyle net biçimde eşleştirilmesi, özellikle raporlama döneminin hangi bölümünden hangi tarafın sorumlu olduğu konusunda doğabilecek anlaşmazlıkları önlemeyi amaçlıyor.
BIMCO ETS maddesi ayrıca satıcıya, teslimat öncesi döneme ilişkin uyumsuzluklardan kaynaklanabilecek iddia, zarar veya yükümlülüklere karşı alıcıyı tazmin etme yükümlülüğü getiriyor.
EU ETS kapsamında bu hükmün devreye girme ihtimali sınırlı görülse de, gelecekte farklı mekanizmalara sahip emisyon ticaret sistemlerinin uygulanabileceği dikkate alındı. Bu nedenle tazminat hükmü, düzenleyici ortamın evrilmesi karşısında tarafları koruyacak şekilde tasarlandı.
BIMCO ETS maddesi bağımsız bir hüküm olarak yayımlandı ve BIMCO’nun standart satış sözleşmesi SHIPSALE 22, Norveç Satış Formu ve diğer mutabakat anlaşmalarına entegre edilebilecek şekilde hazırlandı.
Yeni madde, gemi sahipliği devirlerinde emisyon uyumluluğunun giderek daha kritik hale geldiği bir dönemde sektöre yapılandırılmış ve öngörülebilir bir sözleşmesel çerçeve sunuyor.
Deniz Gündem Ocak 2026 özel sayısına buradan ulaşabilirsiniz:
https://denizgundem.com/deniz-gundem-ozel-dosya-karbon-emisyon-ocak-2026
