Hürmüz Boğazı’nın kapanması sadece enerji piyasalarını değil, küresel tarım ve kimya sektörlerini de felç etti. Gübre ve kimyasal hammadde tedariki durma noktasına geldi.
Hürmüz Boğazı hatlarının kapanması petrol ve LNG piyasalarını derinden sarstı. Ancak kriz çözülmezse diğer emtialar da çok büyük zarar görecek. Körfez ülkeleri küresel sülfür ticaretinin yarısını elinde tutuyor. Ayrıca fosfat ve azotlu gübrelerin büyük kısmı buradan çıkıyor. Bunların hepsi endüstriyel tarım için hayati önem taşıyor.
Tarımsal gübre piyasası bu krizden en çok etkilenen sektör. Orta Doğu, tarım için kritik olan ürenin yarısını üretiyor. Sadece QatarEnergy küresel arzın yüzde 14’ünü tek başına karşılıyor. İran ise pazarın yüzde 10’una hakim durumda. Suudi Arabistan aynı zamanda dev bir fosfat ihracatçısı konumunda.
Buğday ve mısır üretimi bu kimyasal gübrelere doğrudan bağlı. Üstelik Kuzey Yarımküre’de kritik ekim sezonu hızla yaklaşıyor. ABD’de gübre piyasaları fiyat artışlarıyla anında tepki verdi. Üre fiyatları sadece üç ay içinde yüzde 70 fırladı. Uzmanlar, sürecin uzaması halinde üretimin tamamen duracağı konusunda uyarıyor.
Boğazın kapanmasıyla Körfez’den kimyasal hammadde ihracatı da tamamen kesildi. Doğu Asya’daki kimya tesisleri üretimi kısmaya başladı. Güney Koreli petrokimya devi Yeochun NCC mücbir sebep ilan etti. Nafta kıtlığı nedeniyle tesislerdeki üretim derhal minimum kapasiteye düşürüldü. Endonezyalı üretici Chandra Asri de benzer üretim yavaşlatma adımları açıkladı.
Ayrıca Körfez, küresel sülfür ticaretinin yarısını oluşturuyor. Sülfür; gübre, lityum ve altın cevherlerinin işlenmesinde anahtar rol oynuyor. Zaten yüksek olan sülfür fiyatlarının krizle birlikte daha da uçması bekleniyor.
İlgili haberler:
https://denizgundem.com/orta-doguda-son-durum-catisma-genisliyor-20-bin-denizci-mahsur-kaldi/
https://denizgundem.com/orta-doguda-son-durum-catisma-genisliyor-20-bin-denizci-mahsur-kaldi/
