ABD ve İran arasındaki mutabakatın ardından Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiği yeniden başlasa da denizcilik şirketleri mayın tehlikesi ve iki farklı yönetim sistemiyle karşı karşıya.
ABD ve İran arasında imzalanan mutabakatın ardından stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı yeniden sivil deniz ticaretine açıldı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 20 Haziran itibarıyla boğazdan geçen ticari gemi sayısının belirgin bir artış gösterdiğini ve 55 ticaret gemisinin küresel pazarlara 17 milyon varilden fazla petrol taşıdığını iddia etti. Ancak aylarca süren çatışma ve ablukaların ardından ticarete yeniden açılan bu kritik su yolu, eskisinden çok daha karmaşık bir güvenlik ve yönetim yapısına sahne oluyor.
Ortak Denizcilik Bilgi Merkezi (JMIC) tarafından yayınlanan bölgesel durum raporuna göre, ticari gemiler şu an boğazda iki farklı koridoru kullanıyor. Kuzey koridoru, ABD tarafından yaptırım listesinde bulunan İran Devrim Muhafızları ile bağlantılı “Basra Körfezi Boğaz İdaresi” (PGSA) tarafından kontrol ediliyor ve izin tabanlı bir geçiş rejimi dayatıyor. Tanker Sahipleri Birliği (INTERTANKO), İran makamlarının izin almadığı gerekçesiyle bazı gemilerin geçişini engellediğini bildirdi. Buna karşılık Umman karasularından geçen güney koridoru ise ABD destekli serbest seyrüsefer ve gönüllü koordinasyon esasına göre çalışıyor.
Bölgede deniz ticaretinin önündeki en büyük fiziki tehdidi ise temizlenmemiş deniz mayınları oluşturuyor. JMIC, bölgedeki tehdit seviyesini “Orta” olarak sınıflandırmaya devam ederken, ana nakliye hatlarının yakınında sürüklenen mayınlar tespit edildiğini duyurdu. Mutabakat uyarınca mayın temizleme sorumluluğu öncelikli olarak İran’da bulunuyor ancak INTERTANKO operasyonların henüz resmi olarak başlamadığını belirtiyor. Bu güvenlik açıkları ve belirsizlikler nedeniyle günlük gemi trafiği, savaş öncesindeki 138 gemi ortalamasının oldukça gerisinde seyrediyor.
Küresel enerji piyasaları ise boğazın açılmasına hızlı ve olumlu bir tepki verdi. Trump yönetiminin deniz ablukasını sonlandırarak Ağustos ayına kadar İran petrolünün sevkiyatına, sigortalanmasına ve ABD doları cinsinden ödemelere izin veren “Genel Lisans X” genelgesini yayınlamasıyla Katar’a ait LNG gemileri ve İran tankerleri körfeze geri döndü.
Enerji danışmanlık şirketi Wood Mackenzie, boğazın uzun süre kapalı kalması durumunda petrolün varil fiyatının 150 doları aşabileceğini, ancak bu mutabakatla birlikte Brent petrolün 2027 yılı ortalama tahminini 78 dolara düşürdüklerini açıkladı. Uluslararası denizcilik kuruluşu BIMCO ise risklerin tamamen ortadan kalkmadığı konusunda armatörleri uyardı.
Benzer Haberler:
Barış Diplomasisi Sonuç Verdi: Hürmüz Boğazı’nda Petrol Trafiği Zirvede
İran Hürmüz Boğazı’ndan Gemi Başına 2 Milyon Dolar Geçiş Ücreti Almak İstiyor
