Türkiye, Gazze’de ateşkes sağlanana kadar İsrail ile tüm ticareti askıya aldı. Alınan karar yalnızca ihracat ürünlerini değil, aynı zamanda iki ülke arasındaki gemi trafiğini ve İsrail bağlantılı uluslararası nakliyeyi de kapsıyor.
Türkiye Ticaret Bakanlığı, 21 Ağustos’ta yaptığı açıklamada, İsrail’e yönelik geniş kapsamlı ihracat kısıtlamaları getirildiğini duyurdu. Yasak, demir, mermer, çelik, çimento, alüminyum, tuğla, gübre ve inşaat ekipmanlarını içeriyor. Türkiye uzun süredir İsrail’in en önemli inşaat malzemesi tedarikçileri arasında yer alıyordu. İsrail Merkez Bankası verilerine göre, 2023 yılında Türkiye’den İsrail’e yapılan ihracat 5,3 milyar doları aştı. 2024’teki ambargoya rağmen, gayriresmi rakamlar İsrail’e her ay 100 ila 200 milyon dolar arasında Türk malının giriş yaptığını ortaya koymuştu.
Kaynaklar resmi bir duyuru yapılmadan liman yetkililerinin acentelere ve nakliye şirketlerine sözlü talimat verdiğini bildirdi. Bu çerçevede Türkiye’ye kayıtlı gemilerin İsrail limanlarına uğramasına izin verilmeyecek. Aynı şekilde İsrailli nakliye şirketlerinin de Türkiye limanlarına girişi yasaklandı. Ayrıca Türk yetkililerin, gemilerin İsrail ile bağlantılı olmadığını ispatlayan belgeler talep etmeye başladığı öne sürülüyor. Bu uygulamanın, Türkiye üzerinden İsrail’e yapılan tüm kargo aktarmalarını da engellemesi bekleniyor.
Karar, Yemen’deki Husi militanlarının İsrail limanlarına uğrayan gemilere yönelik tehditlerini artırmasının hemen ardından geldi. Husiler, Türkiye ve Mısır üzerinden geçen gemilerin İsrail’e yönelik ambargoyu deldiğini iddia etmişti. Doğu Akdeniz’de protestolar da giderek büyümüş, İsrail’e askeri malzeme taşıdığı öne sürülen birçok gemi hedef alınmıştı. ABD ile malzeme taşıma sözleşmeleri bulunan nakliye şirketleri de protestocuların tepkisine maruz kalmıştı.
Gerilimin etkisi yalnızca yük taşımacılığı ile sınırlı kalmadı. İsrailli yolcu gemisi Mano Cruises Crown Iris, Doğu Akdeniz’de uğradığı limanlarda protestolarla karşılaşınca bazı duraklarını iptal etmek zorunda kaldı. Şirket, yolculukların aksamaması için sefer programında değişiklik yapmak durumunda kaldığını açıkladı.
Türkiye’nin aldığı bu kararın bölgedeki ticaret dengelerini köklü şekilde etkilemesi bekleniyor. İsrail için önemli bir tedarik kanalı kapanırken, Akdeniz’deki nakliye rotalarının da yeniden şekilleneceği öngörülüyor.
