Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ÇED İzleme ve Çevre Denetimi Başkanı Barış Ecevit Akgün, ileri biyolojik arıtma tesislerinin kurulumu için tanınan yasal sürenin sona erdiğini duyurdu. Akgün, atıksu deşarjı yoluyla çevre kirliliği oluşturan işletmelere 668 bin 677 TL, ileri atıksu arıtma tesisini kurmayan belediyelere ise her bir arıtma için 3 milyon 343 bin 688 TL ceza uygulanacağını açıkladı.
2021 yılında Marmara Denizi’nde müsilaj krizi sonrasında, Bakanlık koordinasyonunda üniversiteler, sanayi odaları ve STK’ların katılımıyla bir Koordinasyon Kurulu oluşturulmuştu. 6 Haziran 2021 tarihli toplantı sonucu ortaya çıkan 22 Maddelik Marmara Denizi Eylem Planı, kamuoyuna duyurulmuştu.
Bu kapsamda hazırlanan 2021-2024 Marmara Denizi Bütünleşik Stratejik Planı, 134 alt eylem içeriyor. Planın temel hedefi, Marmara Denizi Havzası’nı iyi çevresel duruma ulaştırmak ve deniz kirliliğiyle mücadelede kalıcı çözümler üretmek.
Tuzla Gisaş Rıhtım Arıtma Tesisleri’ni yerinde denetleyen Akgün, Marmara Denizi Koruma Eylem Planı kapsamında belediyelere tanınan geçiş süresinin sona erdiğini belirtti. Yeni çevre denetimleri hakkında bilgi veren Akgün, bakanlık tarafından yürütülen çalışmaların önemine dikkat çekti.
2021’den bu yana Marmara Bölgesi’nde 274 bin 885 işletme ve deniz aracı denetlendi. Bu denetimlerde 2 bin 922’sine toplam 1 milyar 855 milyon 643 bin TL idari para cezası uygulandı. 268 işletmenin ise faaliyetleri durduruldu.
Akgün, müsilaj oluşumunun üç temel çevresel faktöre dayandığını belirtti: İklim değişikliği, deniz suyundaki durağanlık ve azot-fosfor yükü. Bu çerçevede, mevcut atıksu arıtma tesislerinin azot ve fosfor giderimi sağlayan ileri biyolojik arıtma tesislerine dönüştürülmesi zorunlu hâle getirilmişti.
10 Haziran 2022’de Çevre Kanunu’na eklenen Ek Madde 16 ile, Marmara Denizi Havzası’ndaki belediyelere 15 Haziran 2025’e kadar ileri atıksu arıtma tesisi kurma zorunluluğu getirildi.
Ancak bugüne kadar 169 proje taahhüdünden sadece 42’si tamamlanabildi. Bu durum, 2021’de %51 olan ileri biyolojik arıtma oranının sadece %51,7’ye yükselmesiyle, sadece %0,7’lik artış olarak kayda geçti.
Yeni dönemde, belediyeler, sanayi tesisleri, OSB’ler, gemi atık kabul tesisleri, tersaneler ve soğutma suyu deşarjı yapan tesisler dahil olmak üzere toplam 480 tesis için eş zamanlı denetim başlatıldı.
Denetimlerde, ileri biyolojik arıtma sistemlerinin kurulup kurulmadığı kontrol ediliyor ve çıkış sularından atıksu numuneleri alınarak analizler yapılıyor. Standartların üzerinde deşarj yapanlara 668 bin 677 TL ceza, arıtma tesisini kurmayan belediyelere ise her tesis için 3 milyon 343 bin 688 TL ceza kesilecek.
