ABD tarafından yaptırım uygulanan Çin bağlantılı “Rich Starry” adlı petrol tankeri, Washington yönetiminin Hürmüz Boğazı’nda başlattığı deniz ablukası sırasında Umman Körfezi’ne doğru geçiş denemesi yapıyor. Küresel enerji piyasaları ve denizcilik sektörü, ABD donanmasının geçişe vereceği olası yanıtı ve bölgede artan jeopolitik tansiyonu yakından izliyor.
ABD’nin İran’ın petrol gelirlerini sınırlamak amacıyla Hürmüz Boğazı’nda uygulamaya koyduğu deniz ablukası, yaptırım listesindeki gemilerin geçiş denemeleriyle test ediliyor. 2023 yılında İran’ın enerji yaptırımlarını delmesine yardımcı olduğu gerekçesiyle ABD tarafından kara listeye alınan “Rich Starry” (eski adıyla Full Star) isimli orta menzilli tanker, “Hürmüz ablukası”nı delmek için harekete geçti.
Dün ablukanın yürürlüğe girmesiyle yaptığı ilk denemede rotasından dönen geminin, bugün Hürmüz’ün doğu yakasına doğru ikinci bir girişimde bulunduğu bildirildi. Geminin geçiş öncesinde İran limanlarını ziyaret edip etmediği veya yük taşıyıp taşımadığına dair kesin bir bilgi bulunmuyor.
Gemi takip verilerine göre, tanker geçiş sırasında hedef limanını Umman’ın Sohar limanı olarak güncelledi ve bir güvenlik mekanizması olarak Çinli bir sahibe ve mürettebata sahip olduğu sinyalini verdi.
Gemi kayıtlarında Malavi bayrağı taşıdığı belirtilse de, denize kıyısı olmayan Malavi’nin okyanus gemileri için resmi bir sicili bulunmuyor. Ayrıca, bölgedeki elektronik sinyal karıştırıcılar (jamming) nedeniyle geminin hız ve konum raporlarında tutarsızlıklar yaşandığı kaydedildi.
Ablukanın başladığı anlarda Hürmüz’de bulunan bir diğer yaptırımlı tanker “Elpis” (eski adıyla Chamtang) ise boğazı geçmekten vazgeçerek İran kıyılarında durdu. Gemi takip platformları Kpler ve Vortexa’nın verileri, Elpis’in geçiş girişiminden önce Körfez’deki bir İran limanına yanaştığını gösteriyor.
Bölgedeki belirsizlik, deniz ticaretini doğrudan etkiledi. Orta Doğu ve Asya merkezli birçok armatör, ablukanın kuralları ve uygulama biçimi netleşene kadar Basra Körfezi’nden çıkış seferlerini askıya aldıklarını duyurdu.
Gelişmeler, Orta Doğu enerjisine bağımlı Asya pazarlarında da endişe yarattı. Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, yayımlanan resmi açıklamada tarafları barış görüşmelerine çağırırken; finans ve enerji analistleri, Çin bağlantılı bir gemiye yönelik olası bir askeri müdahalenin küresel piyasalarda ciddi dalgalanmalara yol açabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor.
İlgili haberler:
Hürmüz Ablukası Sonrası IMF ve Dünya Bankası’ndan İhracat Yasağı Uyarısı
