Küresel deniz ticaretinin kilitlenme noktası olan Hürmüz Boğazı’nda haftalar sonra peş peşe kritik gelişmeler yaşanıyor. İran ordusu, boğazdaki deniz trafiği kısıtlamalarından petrol üreticisi Irak’ı muaf tuttuğunu açıklarken; krizin başından bu yana Körfez’de mahsur kalan iki dev Katar LNG tankeri boğazdan çıkış yapmak üzere rotaya girdi.
ABD, İsrail ve İran ekseninde tırmanan çatışmalar nedeniyle deniz trafiğinin durma noktasına geldiği Körfez’de, küresel enerji piyasalarını yakından ilgilendiren çifte gelişme yaşandı. Dünyanın en önemli enerji rotası olan Hürmüz Boğazı hattında buzlar erimeye başlarken, ilk kritik adım Tahran yönetiminden geldi.
İran ordusu sözcüsü tarafından devlet haber ajansı IRNA üzerinden yapılan açıklamada, “Kardeş Irak, boğazda uyguladığımız tüm kısıtlamalardan muaftır” denildi.
Bu sürpriz muafiyet kararı, günde 3 milyon varile kadar Irak petrolünün yeniden deniz yoluyla küresel piyasalara taşınmasına olanak tanıyor. Çatışmaların yoğunlaştığı geçtiğimiz ay Irak’ın petrol ihracatı yüzde 97 oranında çakılarak sadece Türkiye (Ceyhan) üzerinden giden boru hattına sıkışmıştı.
Karar her ne kadar olumlu bir adım olsa da, sektör temsilcileri temkinli yaklaşıyor. Iraklı yetkililer, muafiyetin işe yarayıp yaramayacağının, armatörlerin ve nakliye şirketlerinin boğaza girme riskini alıp almayacağına bağlı olduğunu vurguluyor.
Irak cephesindeki diplomatik gelişmelere paralel olarak, boğazda fiili bir hareketlilik de başladı. Gemi takip verilerine göre, şubat ayı sonlarında Katar’daki ihracat tesislerinden yükleme yapan Al Daayen ve Rasheeda isimli iki dev LNG tankeri, haftalar süren bekleyişin ardından Umman yakınlarındaki Hürmüz Boğazı çıkışına doğru ilerlemeye başladı.
Veriler, tankelerden Al Daayen’in Çin’e sinyal gönderdiğini gösteriyor. Savaşın başından bu yana dolu hiçbir LNG tankerinin geçmediği boğazdan bu iki geminin sağ salim çıkması, dünyanın en büyük LNG ihracat tesislerinden birini işleten Katar için büyük bir “can suyu” olacak.
Son günlerde sınırlı sayıda Asya ve Avrupa gemisinin (bir Fransız konteyner gemisi ve bir Japon LNG tankeri) boğazdan geçtiği bilinse de, bölgede seyir halindeki gemileri takip etmek giderek zorlaşıyor.
Kılavuz kaptanların güvenlik amacıyla transponderleri (AIS) kapatması ve elektronik sinyal karışıklıkları, boğazdaki deniz trafiğini izlemeyi zorlu bir sürece dönüştürüyor. Yine de atılan bu son adımlar, Körfez’de kilitlenen ticaretin yeniden canlanabileceğine dair güçlü sinyaller veriyor.
İlgili haberler:
Trump’tan İran’a Hürmüz Boğazı Tehdidi: Lanet Boğazı Açın!
Fransız Konteyner Devi CMA CGM Hürmüz Boğazı’ndan Geçti
