Uluslararası Denizcilik Örgütü (International Maritime Organization / IMO) Genel Sekreteri Arsenio Dominguez, üye devletlere denizcilik sektörünün karbon arındırılmasını mümkün kılacak bir uzlaşma zemini bulunması çağrısında bulundu. Dominguez, Net Sıfır Çerçevesi’ne (NZF) ilişkin müzakerelerin, çok taraflılık ve küresel iklim süreci dikkate alınarak sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.
Nisan ayında Deniz Çevresini Koruma Komitesi’nin (MEPC 83) onayladığı Net Sıfır Çerçevesi’nin, Ekim ayında yapılan olağanüstü MEPC oturumunun ardından yürürlüğe girmesi planlanıyordu. Ancak ABD ve Suudi Arabistan heyetlerinin yoğun diplomatik girişimleri sonucunda, NZF’ye ilişkin oylamanın bir yıl ertelenmesine karar verildi.
Dominguez, IMO’nun mevcut rolünün, iklim değişikliği müzakereleri ve küresel iklim gündemini göz önünde bulundurarak süreci yönetmek olduğunu belirtti. Düzenleyici çerçevenin ilerleyebilmesi için üye devletlerin dile getirdiği bazı temel endişelerin dikkate alınması gerektiğini ifade eden Dominguez, özellikle sektörden toplanacak finansmanın nasıl dağıtılacağı ile LNG ve biyoyakıtlara yönelik düzenlemelerin bu başlıklar arasında yer aldığını söyledi.
Bazı paydaşlar, LNG düzenlemelerinin aşırı katı olduğunu ve gazın geçiş yakıtı olarak değerlendirilmesi gerektiğini savunurken, metan içeriği yüksek LNG’ye uygulanacak cezaların ekonomik açıdan sürdürülebilir olmayacağı görüşü de dile getiriliyor. Diğer yandan bazı gemi sahipleri, alternatif yakıt seçeneklerinin sınırlı olduğu mevcut koşullarda LNG’nin yüksek maliyetlerle cezalandırılmasının sektöre zarar verebileceğini belirtiyor.
Buna karşılık, verimlilik artışına odaklanan çevreler; Mewis kanalları, hava yağlama sistemleri ve rüzgar destekli tahrik çözümleri gibi mevcut teknolojilerin daha etkin kullanımının, kısa vadede emisyonların azaltılmasına katkı sağlayabileceğini savunuyor. Ayrıca rota optimizasyonu ve hava koşullarına dayalı seyir planlamasının da önemli bir araç olduğu ifade ediliyor.
Dominguez, IMO’ya yöneltilen temel sorulardan birinin de karar alma süreçleriyle ilgili olduğunu belirterek, olağanüstü MEPC oturumunda oylamanın iptal edilmediğini, yalnızca askıya alındığını hatırlattı. Komitenin, oturumun ne zaman yeniden toplanacağına karar vereceğini ancak çalışmaların görev alanı çerçevesinde sürdüğünü kaydetti.
Genel Sekreter, Net Sıfır Çerçevesi etrafında üç farklı yaklaşımın bulunduğunu ifade etti. Buna göre bazı ülkeler çerçeveyi tamamen desteklerken, bazıları belirli çekincelere rağmen uzlaşmaya açık bir tutum sergiliyor. Daha fazla endişe dile getiren üçüncü grup ise mevcut düzenlemelerin yeniden ele alınmasını talep ediyor.
Buna rağmen Dominguez, 2023 yılında üzerinde mutabakata varılan IMO stratejisinin geçerliliğini koruduğunu ve son toplantılarda da bu hedeflerin yeniden teyit edildiğini vurguladı. IMO’nun temel görevinin çevreyi korumak ve hava kirliliğini azaltmak olduğunu belirten Dominguez, farklı görüşlere saygı gösterilerek ortak çözümler üretilmesinin zorunlu olduğunu ifade etti.
Bu ayın başlarında ABD yönetimi, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi dahil olmak üzere çok sayıda uluslararası yapıdan çekileceğini açıklamıştı. Buna karşın ABD, IMO üyeliğini sürdürmeye devam etti. Dominguez, ABD’nin IMO’dan ayrılacağı yönündeki iddiaları reddederek, ABD’nin denizcilik sektörünün daha güvenli, çevre dostu ve sürdürülebilir hale getirilmesine yönelik çalışmaları desteklediğini söyledi.
Denizcilikte karbon arındırma sürecine ilişkin kapsamlı analizler ve güncel gelişmeler, Deniz Gündem’in Karbon ve Emisyon Özel Dosyası’nda yer alıyor:
https://denizgundem.com/deniz-gundem-ozel-dosya-karbon-emisyon-ocak-2026/
