Dünya Ticaret Örgütü (WTO), Orta Doğu’daki çatışmalar ve yüksek enerji fiyatlarının etkisiyle 2026 yılında mal ticareti büyümesinin sert bir şekilde yavaşlayacağı uyarısında bulundu.
Dünya Ticaret Örgütü (WTO) tarafından 19 Mart’ta yayınlanan “Küresel Ticaret Görünümü ve İstatistikleri” raporu, küresel ticaret için tehlike çanlarının çaldığını gösteriyor.
Rapora göre geçtiğimiz yıl yapay zeka bağlantılı ürünlerin yarattığı canlanma ve gümrük tarifesi kaynaklı öne çekilen talepler etkisini yitirirken, 2026 yılında mal ticareti büyümesinin yüzde 4.6’dan yüzde 1.9’a sert bir şekilde gerilemesi bekleniyor.
Mal ve hizmet ticaretinin toplam büyüme tahmini ise yüzde 4.7’den yüzde 2.7’ye çekilirken, küresel GSYH büyümesinin de yüzde 2.8’e gerileyeceği öngörülüyor.
WTO ekonomistleri, bu temel senaryonun enerji piyasalarındaki istikrara dayandığını, ancak mevcut tablonun giderek zorlaştığını vurguluyor.
Ham petrol ve LNG fiyatlarındaki kalıcı yüksekliğin mal ticareti büyümesini yüzde 1.4’e kadar düşürebileceği ve küresel GSYH’den 0.3 puan silebileceği uyarısı yapılıyor.
Bu daralmadan en çok enerji ithal eden bölgelerin etkileneceği belirtilirken, WTO Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala, “Enerji fiyatlarındaki sürekli artış, gıda güvenliği ve maliyet baskıları yaratarak riskleri büyütebilir” ifadelerini kullandı.
Enerji fiyatlarının yanı sıra, Asya, Avrupa ve Afrika’yı birbirine bağlayan dünyanın en kritik dar boğazlarından Hürmüz Boğazı’ndaki kesintiler tedarik zincirini derinden sarsıyor.
Bölgedeki gemi trafiği günlük 138’den neredeyse sıfıra inerken, küresel gübre ihracatının yaklaşık üçte birinin bu rotadan yapılması Hindistan ve Brezilya gibi ülkeleri zora sokuyor.
Aynı zamanda Körfez ülkelerinin de mısır ve soya fasulyesi gibi temel gıdalarda yüzde 90’ı aşan ithalat bağımlılığı, gıda güvenliği riskini zirveye taşıyor.
Raporda dikkat çeken bir diğer detay ise 2025’teki güçlü ticaret performansının ardındaki gerçek. Yarı iletkenler ve veri altyapısı gibi yapay zeka (AI) destekli ürünlerin ticaretindeki yüzde 21.9’luk sıçrama, toplam ticaret büyümesinin yüzde 42’sini oluşturarak piyasadaki kırılganlıkları maskeledi.
Ekonomistler, jeopolitik gerilimler sürerken hem olumlu hem de olumsuz risklerin aynı anda gerçekleşebileceğini belirtiyor.
Ancak denizcilik ve lojistik piyasaları için mesaj son derece net: Enerji fiyatları, savaş riski primleri ve bozulan ticaret rotaları, küresel akışa bir kez daha yön vermeye başlıyor.
İlgili haberler:
Gemi Yakıtı Krizi: Fiyatlar Yüzde 160 Arttı, Kalite Çöktü
WFP’den Korkutan Uyarı: Gemi Yakıtı Krizi Gıda Enflasyonunu Patlatacak
