Bayrak ve klas seçimi, gemilerin limanlarda geçireceği denetim süreçlerini doğrudan etkileyen kritik bir unsur. Bu yazıda, Kuzey Avrupa limanlarında edinilen deneyimler ışığında, Port State Control denetimlerinde bayrak ve klas tercihlerinin sonuçlarına dair güncel verileri Kaptan Kerim Şafak Özcan ile ele alıyoruz.
Yaklaşık 6-7 yıldır Almanya başta olmak üzere Kuzey Avrupa limanlarında, bazı Bayrak Devletleri adına Flag State Inspector (FSI) olarak gemilere hizmet vermekteyiz. Özellikle gemilerin denetim sırasında problem yaşamaması ve denetime destek sağlamak amacıyla Port State Control Officer (PSCO) ile birlikte gemilere çıkmaktayız.
Denetlenen Gemilerin Yaklaşık %50’sinde Eksiklikler Var
Her yıl Federal Ministry of Transport’un Gemi Emniyeti Bölümü’ne bağlı Liman Devleti Kontrol Memurları (PSCO), Almanya limanlarında yaklaşık 1.000 ila 1.300 Liman Devleti Kontrolü (PSC) gerçekleştirmektedir. Bu denetimlerin yaklaşık yarısında eksiklikler bulunmakta, tüm gemilerin yaklaşık %4’ü ise, tespit edilen ciddi eksiklikler nedeniyle alıkonulmaktadır. Her yıl yaz aylarında, Paris MoU Sekretaryası, Liman Devleti Denetimlerine ilişkin ayrıntılı istatistiksel verileri içeren bir Yıllık Rapor yayımlamaktadır. Bu raporun istatistik ekleri, Almanya limanlarında yapılan PSC denetimlerine dair detaylı bilgileri içermekte olup; ayrıca Paris MoU’nun internet sitesinde, yıl, ay, gemi türü, risk profili
ve gemi bayraklarına göre sonuçlara ulaşmak mümkündür. : https://www.deutsche flagge.de/de/redaktion/ dokumente/dokumente-sonstige/white-grey-black-list. pdf
Klas Kuruluşlarının Sıralaması
Klas kuruluşları (veya Tanınmış Kuruluşlar – RO), gemilerin alıkonulmasına neden olan eksikliklerin sayısına göre belirlenir. Bu eksiklikler, PSC denetiminden kısa süre önce yapılan klas denetiminde tespit edilmemişse veya doğrudan klas kuruluşuna atfedilebilecek nitelikteyse, sorumluluk klas kuruluşuna aittir. Güncel RO performans listesine aşağıdaki kaynaktan ulaşılabilir: https://www.deutsche flagge.de/de/redaktion/dokumente/dokumente-sonstige/ro-performance.pdf
Sıralamaların Etkileri
Bayrak Devleti ve Klas Kuruluşu sıralamaları, PSC denetimlerinde gemi seçimi ve denetim sıklığı üzerinde doğrudan etkiye sahiptir. “Kara listeye alınmış” bir Bayrak Devleti’nin bayrağını taşıyan ve/veya düşük sıralamalı bir Klas kuruluşu tarafından sınıflandırılmış gemiler, daha sık ve daha kapsamlı bir şekilde denetlenir.
Yüksek Riskli Gemiler Daha Sık Denetleniyor
1982’deki başlangıcından bu yana Liman Devleti Kontrolleri (PSC) sürekli olarak genişletildi ve iyileştirildi. Geçmişte PSCO’lar limanlara giren gemilerin yaklaşık %25’ini denetlerken, günümüzde kontrollerin seçimi ve sıklığı bir geminin bireysel riskine bağlı hâle gelmiştir.
Avrupa Deniz Emniyeti Ajansı (EMSA), THETIS veri tabanı üzerinden her gemi için risk profili hesaplamaktadır. Bu profil; bayrak devleti, RO ve gemi sahibi performansı, geminin yaşı, tipi ve geçmişteki eksikliklerin sayısı gibi kriterlerle belirlenir. RO sıralamaları düzenli olarak yayınlanır; risk profilleri “Gemi Risk Hesaplayıcısı” ve “Şirket Performans Hesaplayıcısı” ile birlikte, kişisel olarak ve şeffaf bir şekilde hesaplanabilir. EMSA, gemileri üç risk kategorisine ayırır:
Düşük Riskli Gemiler (LRS): Olağanüstü olumlu özelliklere sahip bu gemiler, en erken her 24 ayda bir gerçekleşen, daha az sıklıkta PSC denetimleriyle “ödüllendirilir.”
Standart Riskli Gemiler (SRS): En az her 12 ayda bir denetlenir.
Yüksek Riskli Gemiler (HRS): Paris Mutabakat Muhtırası uyarınca her 6 ayda bir denetlenmelidir.
Risk bazlı denetim aralıklarından bağımsız olarak Liman Devleti kontrol görevlileri (PSCO); Liman Başkanlıkları, Trafik Kontrol Merkezleri (VTS), liman yetkilileri, pilotlar veya liman polisi denetimlerinde, can, mal ve çevre emniyetinin korunmasını etkileyebilecek eksiklikler veya olaylar bulunan gemilerde denetimler gerçekleştirir. Ayrıca, denizcilerin Deniz Çalışma Sözleşmesi’ne (MLC) uygun olarak gemideki yetersiz çalışma veya yaşam koşullarıyla ilgili şikayette bulundukları durumlarda ek denetimler gerçekleştirilir.
Sonuç olarak diyebiliriz ki; armatör ve işletmeci firma (Management Company) tarafından iyi yönetilen bir gemi için bayrak ve klas seçimi büyük önem taşımaktadır. Ancak şu soru önemini korumaktadır: “Düşük Riskli Gemiler” için beyaz listedeki bir bayrak ve yüksek performanslı bir RO tek başına yeterli midir? Bu sorunun yanıtını, bir sonraki yazımızda ele alacağız.
Kaynak: Bundesministerium für Verkehr / www.deutsche-flagge.de/de
