ABD’nin Çin bağlantılı gemilere yönelik yeni liman hizmet ücretleri kararına karşılık olarak, Çin Ulaştırma Bakanlığı misilleme niteliğinde bir adım attı. Bakanlık, 14 Ekim 2025 itibarıyla ABD gemilerine “Özel Liman Ücretleri (Special Port Fees)” uygulamasını yürürlüğe koyduğunu duyurdu.
Yeni düzenlemeye göre, ABD bağlantılı olarak değerlendirilen gemiler Çin limanlarına uğradığında ek ücret ödeyecek. Bu ücretlendirme, “Ulaştırma Bakanlığı Duyurusu” ve “Uygulama Tedbirleri” başlıklı iki resmi belgeyle detaylandırıldı. Belgelerin İngilizce çevirileri BIMCO Şanghay tarafından yayınlandı.
Özel Liman Ücretleri, aşağıdaki kriterlerden herhangi birini karşılayan gemilere uygulanacak:
ABD’li işletmeler, kuruluşlar veya bireyler tarafından sahip olunan veya işletilen gemiler,
ABD çıkarlarının %25 veya daha fazlasına sahip olduğu şirketler tarafından işletilen gemiler,
ABD bayrağı taşıyan gemiler,
ABD’de inşa edilen gemiler.
Çin’de inşa edilen ve yukarıdaki üç kriterden birine giren gemiler,
Sadece balast onarımı amacıyla Çin tersanelerine giren gemiler,
Çin makamlarınca özel olarak muaf tutulan diğer gemiler,
bu ücretlerden muaf olacak.
Ücretler sefer başına ve net tonaja göre tahsil edilecek. Ayrıca her gemi yılda en fazla beş sefer için ücrete tabi tutulacak; sonrasında yapılan seferlerde, ödeme kanıtı sunulması halinde muafiyet uygulanacak.
Uygulanacak ücret kademeleri:
14 Ekim 2025’ten itibaren: 400 RMB / net ton
17 Nisan 2026’dan itibaren: 640 RMB / net ton
17 Nisan 2027’den itibaren: 880 RMB / net ton
17 Nisan 2028’den itibaren: 1.120 RMB / net ton
Ücret yalnızca ilk Çin limanı için geçerli olacak. Bir gemi birden fazla Çin limanına uğrasa dahi, sadece ilk liman ziyaretinde ödeme yapılacak.
Gemiler veya acenteleri, Çin’e varıştan en az yedi gün önce gemi bilgilerini (inşa ülkesi, bayrak, sahiplik, işletmeci, kiralama durumu, uğranacak limanlar) bildirmek zorunda.
Ödeme yapılmayan gemilere giriş-çıkış işlemleri uygulanmayacak.
Ödemeden kaçınan gemilerin borçları, bir sonraki Çin limanı ziyareti öncesinde tahsil edilecek.
Bu adım, ABD’nin Çin gemilerine uyguladığı ücretlere misilleme niteliğinde olup, denizcilikte yeni bir ticaret gerilimi dalgası yaratabilir.
Uzmanlar, armatörlerin ve charterer’ların yeni ücretlere göre rota planlamalarını ve sözleşme yükümlülüklerini gözden geçirmesi gerektiğini belirtiyor.
BIMCO, üyelerine Çin limanlarına uğrayan ABD bağlantılı gemilerin raporlama ve ödeme yükümlülüklerine dikkatle uyması çağrısında bulundu.
