Küresel deniz taşımacılığında tarım ürünleri trafiği 2025 yılında tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşarak yeni bir rekor kırdı. Ursa Shipbrokers tarafından yayınlanan rapora göre deniz yoluyla taşınan toplam tarım ürünü hacmi 716,5 milyon tona yükseldi. Bu rekor navlun fiyatları için doğrudan artış anlamına geliyor.
Arpa, mısır, buğday, soya fasulyesi, şeker ve kanola gibi tüm dökme yük tarım emtialarını kapsayan verilere göre 2024 yılındaki 711,5 milyon tonluk hacme kıyasla yüzde 1’lik mütevazı bir artış yaşandı. Ancak bu 5 milyon tonluk artış, son on yılda sadece iki kez düşüş gören sektörün ivmesini koruması ve yeni bir zirve belirlemesi açısından kritik önem taşıyor.
2025 yılı aslında sektör için zorlu başlamıştı. Yılın ilk yarısında tarımsal yüklemeler bir önceki yıla göre yüzde 6 düşüş gösterdi. Ancak ikinci yarıda piyasa sert bir toparlanma yaşadı. Yılın ikinci altı ayında hacimler yıllık bazda yüzde 7, ilk yarıya göre ise yüzde 8 artış gösterdi. Bu toparlanma, özellikle Panamax ve Geared gemi segmentlerinde navlun piyasasını yukarı taşıyan ana etken oldu.
Piyasadaki momentum 2026 yılına da taşındı. Ocak ayındaki yüklemeler yıllık bazda yüzde 8 artarak 57,1 milyon tona ulaştı. Bu son on yılın en güçlü Ocak ayı performansı olarak kayıtlara geçti.
Büyümenin lokomotifi ise Güney Amerika’nın Doğu Kıyısı ve ABD Körfezi oldu. Bu bölgelerden yapılan ihracat sevkiyatları sırasıyla yüzde 22 ve yüzde 26 oranında artış gösterdi.
Güney Amerika’dan yapılan ihracatın artması sadece hacmi değil, gidilen mesafeyi de artırdı. 2026’nın başından bu yana ton-mil talebi yüzde 17 yükseldi. Brezilya ve Arjantin çıkışlı uzun mesafeli seferler, özellikle Panamax tonajına olan talebi körükledi.
Bu talep artışı navlun fiyatları üzerinde doğrudan yansımaya sebep oldu. Baltık Panamax Endeksi (BPI), Yılın ilk haftalarında geçen yıla göre ortalama yüzde 69 artış kaydetti. Tahıl sevkiyatları, Panamax segmentinin ton-mil talebinin yaklaşık üçte birini oluşturuyor. Supramax hacimleri ise yıllık bazda yüzde 20 arttı.
Rapor, 2026 yılının tamamı için küresel tahıl sevkiyatlarında yüzde 5 ila 6 oranında büyüme öngörüyor. İlk yarı beklentileri güçlü hasat ve Brezilya ihracatıyla pozitif seyrederken, yılın geri kalanı Kuzey Yarımküre’deki hasat sonuçlarına ve Brezilya’daki mısır üretim trendlerine bağlı olacak.
İlgili haberler:
https://denizgundem.com/asyanin-ogutulmus-bugday-acligi-deniz-ticaretini-buyutecek/
https://denizgundem.com/bimco-uzayan-seferler-kuru-yuk-piyasasini-destekleyecek/
