Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasıyla Arap Körfezi’ne yönelik kargo ve hayati önem taşıyan gıda sevkiyatları durma noktasına gelirken; Maersk, Cosco ve CMA CGM gibi küresel denizcilik devleri krizi aşmak için Suudi Arabistan ve BAE üzerinden alternatif kara köprülerini devreye sokuyor.
Hürmüz Boğazı krizi, dünyanın gözünü Arap Körfezi’nden çıkan emtia akışına çevirmesine neden oldu. Küresel petrolün yüzde 20’si ve gübrenin yüzde 30’unun çıkış noktası olan bölgede, krizin daha az konuşulan ama bir o kadar hayati olan bir diğer yüzü var: Körfez’e girmesi gereken kargolar ve bölge ülkelerinin büyük ölçüde dışa bağımlı olduğu gıda ithalatı yapılamıyor.
Dünyanın önde gelen konteyner hatlarının büyük bir kısmı, boğazı geçemedikleri için Körfez pazarına yönelik kargo rezervasyonlarını askıya almış durumda. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) üzerinden karayolu gibi alternatifler bulunsa da, bu güzergahların kapasitesi oldukça sınırlı ve maliyetleri son derece yüksek.
Krizin insani ve tedarik boyutuna dikkat çeken Maersk Yönetim Kurulu Başkanı Robert Maersk Uggla, Körfez pazarı için soğuk zincir teslimatları da dahil olmak üzere gıda ithalatına “acil bir ihtiyaç” olduğunu vurguladı. Reuters’a konuşan Uggla, “Boğaz şu an için kapalı olduğundan, kargoyu Körfez’e ulaştırmak için başka yollar bulmaya çalışıyoruz” ifadelerini kullandı.
Öte yandan, dünyanın dört numaralı konteyner hattı olan China Cosco, çarşamba günü kritik bir adım atarak krizden etkilenen BAE, Suudi Arabistan, Bahreyn, Katar, Kuveyt ve Irak’a yönelik rezervasyonları yeniden kabul etmeye başlayacağını duyurdu.
Ancak bu karar, boğazdan geçişlerin yeniden başladığı anlamına gelmiyor. Cosco’nun yayınladığı bildiriye ve navlun uzmanlarının doğruladığı bilgilere göre, şirket Körfez destinasyonlarına doğrudan gemi göndermeyecek.
Konteynerler Fecir (Fujairah) Limanı’nda boşaltılarak karayoluyla taşınacak. Bu hamle, daha önce Fransız denizcilik devi CMA CGM’nin komşu limanlar üzerinden kargoyu karayoluyla taşıma stratejisiyle birebir örtüşüyor.
Cosco yetkilileri, bölgedeki “istikrarsız” güvenlik durumu nedeniyle bu hizmetin gelecekteki gelişmelere bağlı olarak değişime açık olduğunu da altını çizdi.
Körfez’e yönelik bu alternatif rotalar, birden fazla taşıma modunu barındıran zincirlerin bir parçası olarak denizcilik ayağını da içerebiliyor.
Bunun en somut örneği olarak Gulftainer, Suudi liman otoritesi Mawani ile yeni bir besleyici (feeder) servis kurmak için anlaşmaya vardı. Bu plana göre kargolar, Khor Fakkan’dan Sharjah’a aktarılacak, ardından deniz yoluyla Dammam’a ulaştırılacak.
Bu bağlantı, Hint Okyanusu’ndan kilit Suudi limanlarına uzanan bir deniz yolculuğunu simüle ederken, Hürmüz Boğazı’nı atlatmak için BAE üzerinden kısa bir kara köprüsünü entegre ediyor.
İlgili haberler:
Maersk Uyardı: Hürmüz Boğazı Ticari Trafiğe Kapalı Kalacak
CMA CGM, Hürmüz Boğazı’na Alternatif Yeni Ticaret Rotalarını Duyurdu
