Uluslararası Deniz Ticaret Odası (ICS), Beyaz Saray’ın geçtiğimiz hafta açıkladığı kapsamlı “Denizcilik Eylem Planı”na temkinli bir destek verirken, planın finansman ayağındaki radikal bir öneriye karşı kırmızı çizgisini çekti. Londra merkezli birlik, ABD’nin gemi inşa kapasitesini artırma hedefini desteklediğini bildirdi. Ancak ICS, 10 yılda 1.5 trilyon dolar gelir getirmesi hedeflenen evrensel liman vergisi için küresel ticareti baltalayabileceğinden korkuyor.
ABD Başkanı Trump’ın Nisan 2025’te ABD gemi inşasını “stratejik bir zafiyet” olarak ilan eden kararnamesine dayanan plan, ülkenin yüzde 1’in altına düşen küresel gemi inşa payını artırmayı hedefliyor. Ancak tartışma yaratan madde bu dönüşümü finanse etmek için ithal yüklerden alınacak liman vergisi oldu.
Önerye göre ABD limanlarına uğrayan tüm yabancı yapımı ticari gemilerden, taşıdıkları yükün kilogramı başına 1 sent ile 25 sent arasında değişen bir ücret alınması planlanıyor. Yönetim, bu kalemden “Denizcilik Güvenlik Fonu”na 1.5 trilyon dolar kaynak aktarmayı öngörüyor.
ICS, Pazartesi günü yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi: “Deniz taşımacılığının küresel doğası, tedarik zincirleri ve ekonomik istikrar üzerinde istenmeyen sonuçlar doğurmayacak, dikkatle koordine edilmiş politika çözümleri gerektirir. ICS, denizciliğin gereksiz engeller olmadan, serbest ve verimli bir şekilde ticaret yapabilmesini savunmaktadır.”
Sektör temsilcileri, Washington’ın politika yapımındaki tutarsızlıklardan da rahatsız. Beyaz Saray, Kasım 2025’te Çin bağlantılı gemilere yönelik “Bölüm 301” liman ücretlerini, yürürlüğe girdikten sadece üç hafta sonra askıya almıştı. Trump ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasındaki ticaret anlaşması kapsamında atılan bu geri adım, o dönemde memnuniyetle karşılanmıştı.
WSC CEO’su Joe Kramek o günlerde, “Küresel ticaret en iyi serbestçe aktığında işler” diyerek kararı desteklemişti. Ancak yeni planın benzer bir liman vergisini sadece Çin’e değil, tüm ulusların gemilerine yaymayı teklif etmesi, tedarik zincirinde “dalga etkisi” yaratacağı endişesini doğurdu.
Beyaz Saray, uzun vadeli finansman ve tedarik kesinliğinin ABD denizcilik endüstrisini yeniden ayağa kaldırmak için şart olduğunu savunuyor. Planda çok yıllı gemi alımları, genişletilmiş finansman araçları ve “Denizcilik Refah Bölgeleri” kurulması gibi maddeler de yer alıyor.
Ancak ICS ve diğer ticaret birlikleri, geniş tabanlı bir liman vergisinin ABD ekonomisinin de bağımlı olduğu ticaret akışını zayıflatabileceğini vurguluyor. Kongre’nin özellikle bu kadar iddialı ve tartışmalı bir finansman mekanizmasını onaylayıp onaylamayacağı ise henüz belirsizliğini koruyor.
İlgili Haberler:
